ترامپ: مراسم امضای توافق با ایران به‌زودی برگزار می‌شود

در حالی که تنش‌ها در خاورمیانه به اوج خود رسیده است، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز پنج‌شنبه ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد که حملات نظامی برنامه‌ریزی شده علیه ایران را لغو کرده است. او مدعی شد که رهبری ایران با پیش‌نویس یک توافق جامع موافقت کرده و مراسم امضای این قرارداد صلح به‌زودی برگزار خواهد شد [2][3]. این خبر که ابتدا موجی از خوش‌بینی را در بازارهای جهانی ایجاد کرد، با واکنش‌های متفاوتی در تهران و پایتخت‌های منطقه روبرو شده است.

جزئیات توافق صلح و بازگشایی تنگه هرمز طبق گزارش‌های منتشر شده، این توافق که از آن به عنوان یک «یادداشت تفاهم قدرتمند» یاد می‌شود، شامل بازگشایی فوری تنگه هرمز برای کشتیرانی بین‌المللی بدون پرداخت عوارض است [3][6]. همچنین، این طرح شامل یک آتش‌بس ۶۰ روزه است که لبنان را نیز در بر می‌گیرد. در مقابل، ایالات متحده متعهد شده است که محاصره دریایی ایران را پایان داده و بخشی از تحریم‌ها را بر اساس پایبندی تهران به تعهداتش لغو کند [4][6].

یکی از بندهای کلیدی این توافق، تعهد ایران به برچیدن برنامه سلاح‌های هسته‌ای و توقف غنی‌سازی اورانیوم با غلظت بالا است. یک مقام ارشد دولت ترامپ در این باره گفت: «ما به خط پایان بسیار نزدیک هستیم، اما هنوز کاملاً از آن عبور نکرده‌ایم» [4].

نقش لجستیک و میانجی‌گری ترکیه روزنامه «۲۴ ساعت» (24 Saat Gazetesi) چاپ آنکارا گزارش داد که عملیات لجستیک دیپلماتیک برای این مراسم از هم‌اکنون آغاز شده است. بر اساس این گزارش، چهار فروند هواپیمای C-17 نیروی هوایی آمریکا به سمت اروپا حرکت کرده‌اند تا مقدمات حضور احتمالی جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، در مراسم امضا در ژنو یا وین را فراهم کنند [1]. ترامپ همچنین در سخنان خود از نقش رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در تسهیل این مذاکرات قدردانی کرد و او را در رسیدن به این مرحله «بسیار مؤثر» دانست [1.3.5].

واکنش محتاطانه تهران و نوسانات بازار علیرغم خوش‌بینی‌های ترامپ، وزارت امور خارجه ایران موضع محتاطانه‌تری اتخاذ کرده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، اظهار داشت که اگرچه بخش‌های زیادی از متن توافق نهایی شده، اما هنوز «تصمیم نهایی» گرفته نشده است [5][7]. رسانه‌های داخلی ایران نیز یادآوری کرده‌اند که ترامپ در ماه‌های اخیر بارها از نزدیکی توافق خبر داده بود، بدون اینکه نتیجه ملموسی حاصل شود [7].

با این حال، بازارهای جهانی به این اخبار واکنش مثبتی نشان دادند. قیمت نفت برنت به زیر ۹۰ دلار در هر بشکه سقوط کرد و شاخص‌های بورس در آسیا، به ویژه در کره جنوبی و ژاپن، با جهش قابل توجهی روبرو شدند [1.1.2][1.1.3]. تحلیلگران معتقدند اگر این توافق امضا شود، می‌تواند پایانی بر جنگ سه‌ماهه‌ای باشد که اقتصاد جهانی را با تهدیدی جدی روبرو کرده بود.