ترامپ: ایران درخواست مذاکره کرد؛ دیدار فردا در دوحه برگزار می‌شود

در تحولی ناگهانی در عرصه دیپلماسی بین‌المللی، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، امروز دوشنبه ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد که مقامات جمهوری اسلامی ایران درخواست برگزاری یک نشست دوجانبه را ارائه کرده‌اند. بر اساس اظهارات ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال»، این دیدار قرار است فردا سه‌شنبه در شهر دوحه، پایتخت قطر، برگزار شود [۱]. این خبر در حالی منتشر می‌شود که تنش‌ها در خلیج فارس طی روزهای اخیر به شدت افزایش یافته است.

تایید حضور هیئت بلندپایه آمریکایی در قطر کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، اندکی پس از پیام ترامپ تایید کرد که استیو ویتکوف، فرستاده ویژه در امور صلح، و جرد کوشنر، مشاور و داماد سابق ترامپ، برای شرکت در این نشست‌های سطح بالا راهی دوحه خواهند شد [۲]. لیویت تاکید کرد که ایالات متحده به تعهدات خود در چارچوب تفاهم‌نامه آتش‌بس پایبند است، اما هشدار داد که هرگونه خشونت با واکنش متقابل روبرو خواهد شد [۳]. حضور کوشنر و ویتکوف نشان‌دهنده اهمیت این دور از گفتگوها برای دولت ترامپ در جهت تثبیت توافقات موقت است.

واکنش متناقض تهران به خبر مذاکرات علیرغم اعلام صریح ترامپ، مقامات رسمی در تهران واکنش متفاوتی نشان داده‌اند. کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در گفتگو با رسانه‌های داخلی اعلام کرد که هیچ مذاکره فنی برای هفته جاری در دوحه برنامه‌ریزی نشده است [۱]. وی خاطرنشان کرد که اگرچه رایزنی‌ها با میانجی‌گران قطری ادامه دارد، اما گزارش‌های مربوط به نشست گروه‌های کاری فنی هنوز مورد تایید نیست [۴]. این تضاد در گفتار، نشان‌دهنده پیچیدگی‌های داخلی و دیپلماتیک در آستانه این دیدار احتمالی است.

بحران در تنگه هرمز و دارایی‌های مسدود شده این تحرکات دیپلماتیک در پی حملات اخیر در خلیج عمان و تنگه هرمز صورت می‌گیرد. روز پنجشنبه گذشته، اصابت یک پرتابه به یک کشتی تجاری باعث شد تا آتش‌بس شکننده میان دو کشور در آستانه فروپاشی قرار گیرد [۳]. همزمان، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، مدعی شده است که به عنوان بخشی از توافقات موقت، مبلغ ۶ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدود شده ایران در قطر آزاد خواهد شد؛ ادعایی که مقامات آمریکایی هنوز آن را به طور رسمی تایید نکرده‌اند [۴].

نقش میانجی‌گری قطر و پاکستان کشورهای قطر و پاکستان به عنوان میانجی‌گران اصلی در این فرآیند نقش ایفا می‌کنند. پیش از این، دو هفته قبل مذاکراتی در سوئیس با حضور نمایندگان این دو کشور برگزار شده بود که راه را برای گفتگوهای دوحه هموار کرد [۲]. هدف اصلی این نشست‌ها، بازگشایی کامل تنگه هرمز برای تردد ایمن کشتی‌های حامل انرژی و جلوگیری از افزایش قیمت جهانی نفت است که برای سیاست‌های داخلی دولت ترامپ اهمیت حیاتی دارد [۴].