پایان آتش‌بس با ایران؛ اظهارات تکان‌دهنده ترامپ در نشست ناتو در آنکارا

نشست سران ناتو در سال ۲۰۲۶ که به میزبانی آنکارا در حال برگزاری است، تحت‌الشعاع اظهارات بی‌سابقه و تند دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، قرار گرفت. ترامپ در حاشیه این نشست و در دیدار با مارک روته، دبیرکل ناتو، صراحتاً اعلام کرد که دوران دیپلماسی و آتش‌بس با تهران به پایان رسیده است [۱]. این سخنان در حالی مطرح شد که تنها چند ساعت قبل از آن، نیروهای آمریکایی بیش از ۸۰ حمله هوایی علیه مواضعی در نزدیکی تنگه هرمز انجام داده بودند [۴].

پایان رسمی آتش‌بس و تهدید به نابودی ترامپ در سخنانی که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت، رهبران ایران را «تفاله» و «انسان‌های بیمار» خطاب کرد و مدعی شد که آن‌ها به دنبال نابودی او هستند. وی با لحنی تهدیدآمیز گفت: «آن‌ها می‌خواهند مرا نابود کنند، اما من هر کسی را که در لیست باشد نابود خواهم کرد» [۳]. رئیس‌جمهور آمریکا تأکید کرد که دیگر حاضر نیست وقت خود را برای مذاکره با کسانی که آن‌ها را «دروغگو» می‌نامد، تلف کند و از نظر او توافقات قبلی دیگر اعتباری ندارند [۱].

تشدید درگیری‌های نظامی در منطقه اعلام پایان آتش‌بس صرفاً یک لفاظی سیاسی نبود؛ گزارش‌ها حاکی از آن است که ایالات متحده حملات سنگینی را علیه تأسیسات نظامی ایران انجام داده است. در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز با شلیک ده‌ها موشک، پایگاه‌های نظامی آمریکا در بحرین و کویت را هدف قرار داده است [۲]. این تبادل آتش گسترده، نگرانی‌ها از وقوع یک جنگ تمام‌عیار در منطقه را به شدت افزایش داده و باعث جهش ناگهانی قیمت نفت برنت به بالای ۷۸ دلار در هر بشکه شده است [۳].

تنش در جبهه متحدان؛ از انتقاد به اسپانیا تا وعده به ترکیه ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود، از متحدان ناتو به دلیل عدم همکاری کافی در مقابله با ایران به شدت انتقاد کرد. وی به طور مشخص کشور اسپانیا را «شریکی وحشتناک» توصیف کرد و تهدید نمود که تمامی مبادلات تجاری با این کشور را قطع خواهد کرد [۴]. در مقابل، او روابط خود با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه را ستود و اعلام کرد که ترکیه به عنوان یک متحد قدرتمند، به زودی جنگنده‌های اف-۳۵ (F-35) را دریافت خواهد کرد [۴].

بازگشت پرونده‌های قدیمی؛ از سلیمانی تا گرینلند رئیس‌جمهور آمریکا با یادآوری اقدامات دولت خود در دوره اول ریاست‌جمهوری، به ترور قاسم سلیمانی اشاره کرد و آن را سندی بر جدیت خود در برخورد با تهدیدات دانست [۴]. نکته عجیب در سخنان ترامپ، بازگشت دوباره موضوع خرید گرینلند بود؛ او بار دیگر تأکید کرد که این منطقه باید تحت کنترل ایالات متحده باشد، موضوعی که با واکنش تند نخست‌وزیر دانمارک در حاشیه نشست روبرو شد [۲].

در حال حاضر، فضای نشست ناتو در آنکارا به شدت ملتهب است و رهبران اروپایی نگرانند که خروج ترامپ از مسیر دیپلماسی، ثبات جهانی را به طور کامل از بین ببرد [۱].