ترامپ: ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت؛ توافق بزرگ در دسترس است

اعلام توافق از سوی ترامپ و لغو حملات نظامی در حالی که تنش‌های نظامی میان ایالات متحده و ایران در روزهای اخیر به اوج خود رسیده بود، دونالد ترامپ روز جمعه ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۲ خرداد ۱۴۰۵) در بیانیه‌ای غافلگیرکننده اعلام کرد که دستور حملات برنامه‌ریزی شده به زیرساخت‌های ایران را لغو کرده است [1]. ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» و در گفتگو با خبرنگاران در دفتر بیضی کاخ سفید تأکید کرد که دو کشور به یک توافق بزرگ دست یافته‌اند که هدف اصلی آن جلوگیری دائمی از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای است [4]. او در یک گردهمایی انتخاباتی اظهار داشت: «ما امروز جنگ با ایران را پایان دادیم؛ آن‌ها در قوی‌ترین شکل ممکن موافقت کرده‌اند که هرگز سلاح هسته‌ای نداشته باشند» [5].

جزئیات تفاهم‌نامه: از برچیدن برنامه هسته‌ای تا بازگشایی هرمز بر اساس گزارش‌های منتشر شده از سوی مقامات ارشد دولت ترامپ، این تفاهم‌نامه شامل برچیدن کامل برنامه هسته‌ای ایران و خروج ذخایر اورانیوم غنی‌شده از این کشور است [2]. در مقابل، ایالات متحده متعهد شده است که محاصره دریایی ایران را لغو کرده و اجازه بازگشایی تنگه هرمز را صادر کند [4]. همچنین گفته می‌شود که دارایی‌های مسدود شده ایران به صورت مرحله‌بندی شده و مشروط به پایبندی کامل تهران به تعهداتش آزاد خواهد شد [1]. ترامپ این توافق را «بسیار قوی» توصیف کرد و مدعی شد که ۹۵ درصد از اهداف واشینگتن در این سند محقق شده است [5].

واکنش‌های متناقض تهران و هشدار ترامپ درباره «اخبار جعلی» با وجود خوش‌بینی ترامپ، مقامات تهران واکنش‌های محتاطانه‌تری نشان داده‌اند. وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد که هنوز به «نتیجه نهایی» درباره توافق نرسیده است [1]. ترامپ در واکنش به گزارش‌های رسانه‌های دولتی ایران که مدعی امتیازگیری گسترده از واشینگتن شده بودند، این گزارش‌ها را «اخبار جعلی» و «بی‌شرمانه» خواند [3]. او هشدار داد که ایران باید هرچه سریع‌تر به تعهدات کتبی خود عمل کند [3]. همزمان، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش اخیر خود از فقدان نظارت کامل بر سایت‌های هسته‌ای ایران در یک سال گذشته ابراز نگرانی کرده است [3].

موضع اسرائیل و هماهنگی کامل با واشینگتن بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، ضمن تأکید بر هماهنگی کامل با ترامپ، اعلام کرد که تل‌آویو هرگز اجازه نخواهد داد ایران به توانمندی هسته‌ای تسلیحاتی برسد [1]. یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، نیز خاطرنشان کرد که هرگونه توافق نهایی باید شامل محدودیت‌های موشکی و توقف حمایت از گروه‌های نیابتی باشد [4]. انتظار می‌رود مراسم رسمی امضای این توافق طی روزهای آینده در اروپا، احتمالاً در ژنو، با حضور جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، برگزار شود [4].