تلاش ترامپ برای یافتن «ابزار فشار» علیه ایران؛ راهبرد جدید واشینگتن

در حالی که جهان وارد نیمه دوم سال ۲۰۲۶ می‌شود، سیاست خارجی ایالات متحده بار دیگر بر محوریت ایران و کاهش نفوذ منطقه‌ای این کشور متمرکز شده است. بر اساس گزارش اخیر شبکه CGTN Türk، دونالد ترامپ به دنبال یافتن یک «ماشا» یا ابزار فشار (Proxy) در منطقه است تا بدون درگیری مستقیم نظامی، اهداف واشینگتن را علیه تهران پیش ببرد [1]. این رویکرد که برخی تحلیل‌گران آن را «برون‌سپاری تنش» می‌نامند، با هدف کاهش هزینه‌های سیاسی و نظامی برای ایالات متحده طراحی شده است.

بازگشت به دکترین فشار حداکثری ۲.۰ دولت ترامپ در ماه‌های اخیر تلاش‌های گسترده‌ای را برای احیای ائتلاف‌های قدیمی و شکل‌دهی به پیوندهای جدید آغاز کرده است. برخلاف دوره‌های گذشته، واشینگتن اکنون به دنبال بازیگرانی است که مایل باشند نقش فعال‌تری در مهار نفوذ منطقه‌ای ایران ایفا کنند [2]. این استراتژی شامل تقویت توانمندی‌های دفاعی متحدان در خلیج فارس و ایجاد یک شبکه یکپارچه پدافندی است که مستقیماً تحت مدیریت منطقه‌ای و نه لزوماً فرماندهی مستقیم آمریکا باشد.

جستجوی متحدان نیابتی در منطقه گزارش‌های منتشر شده در اواخر ژوئن ۲۰۲۶ حاکی از آن است که کاخ سفید در حال ارزیابی مجدد روابط خود با قدرت‌های منطقه‌ای نظیر ترکیه و برخی کشورهای عربی است. هدف اصلی، یافتن دولتی است که بتواند به عنوان واسطه یا نیروی پیشرو در تقابل‌های دیپلماتیک و اقتصادی عمل کند [1][3]. تحلیل‌گران معتقدند که ترامپ قصد دارد با استفاده از اهرم‌های اقتصادی، این کشورها را به اتخاذ مواضع تندتر علیه تهران ترغیب کند. این موضوع در تحلیل‌های اخیر الجزیره نیز بازتاب یافته و به چالش‌های پیش روی این کشورها برای پذیرش چنین نقشی اشاره شده است [3].

چالش‌های پیش روی واشینگتن با وجود تلاش‌های ترامپ، یافتن یک «ابزار» کارآمد علیه ایران چندان ساده نیست. بسیاری از کشورهای منطقه به دلیل وابستگی‌های اقتصادی و ملاحظات امنیتی، از ورود به یک تقابل مستقیم یا نیابتی تمام‌عیار واهمه دارند. علاوه بر این، تغییرات ژئوپلیتیک در سال ۲۰۲۶ و تقویت روابط ایران با قدرت‌های شرقی، فضای مانور واشینگتن را محدودتر از گذشته کرده است [2]. با این حال، اصرار ترامپ بر این راهبرد نشان‌دهنده عزم او برای تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه پیش از پایان سال جاری میلادی است.

در نهایت، باید دید که آیا واشینگتن می‌تواند شریکی بیابد که حاضر باشد هزینه‌های سنگین تقابل با تهران را به جان بخرد، یا اینکه این «جستجوی ماشا» تنها به بن‌بست‌های دیپلماتیک جدیدی منجر خواهد شد.