ترامپ محاصره دریایی ایران را از سر گرفت: اعلام تعرفه ۲۰ درصدی در هرمز

بازگشت محاصره و اعلام وضعیت اضطراری در خلیج فارس در اقدامی که بازارهای جهانی انرژی را به لرزه درآورده است، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز دوشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۵ (۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶) اعلام کرد که محاصره دریایی بنادر ایران به طور کامل بازگردانده شده است. ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» تاکید کرد که این محاصره به طور خاص کشتی‌های ایرانی و مشتریان نفتی این کشور را هدف قرار می‌دهد، در حالی که مسیر برای سایر کشورهای جهان باز خواهد بود [۱][۴]. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که درگیری‌های شدید پهپادی و موشکی میان نیروهای آمریکایی و ایران در روزهای اخیر به اوج خود رسید.

ایالات متحده؛ «نگهبان تنگه هرمز» ترامپ در اظهاراتی جنجالی، ایالات متحده را از این پس «نگهبان تنگه هرمز» نامید. او در مصاحبه‌ای تلفنی با شبکه فاکس نیوز اعلام کرد که آمریکا مسئولیت اداره و تامین امنیت این آبراه راهبردی را بر عهده خواهد گرفت [۳]. نکته حائز اهمیت در این استراتژی جدید، وضع تعرفه ۲۰ درصدی بر ارزش تمامی محموله‌های تجاری است که از تنگه هرمز عبور می‌کنند. ترامپ مدعی است که این مبلغ برای جبران هزینه‌های نظامی سنگین آمریکا جهت تامین امنیت این منطقه «بسیار بی‌ثبات» دریافت خواهد شد [۲][۵]. او خاطرنشان کرد که کشورهای ثروتمند منطقه باید سهم خود را برای حفاظت از این مسیر حیاتی بپردازند.

فروپاشی یادداشت تفاهم ژوئن این تحولات به معنای پایان رسمی یادداشت تفاهمی (MoU) است که در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ میان واشینگتن و تهران برای برقراری یک آتش‌بس ۶۰ روزه امضا شده بود [۵]. ترامپ با «مرده» خواندن این توافق، مدعی شد که ایران با حمله به کشتی‌های تجاری در روزهای گذشته، مفاد توافق را نقض کرده است. در مقابل، مقامات ایرانی و سپاه پاسداران با رد این ادعاها، اعلام کرده‌اند که تنگه هرمز تحت کنترل کامل آن‌هاست و اقدامات آمریکا را «راهزنی دریایی» و نقض قوانین بین‌المللی توصیف کرده‌اند [۲][۴].

تشدید درگیری‌های نظامی و واکنش بازار فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تایید کرده است که در ۴۸ ساعت گذشته، ده‌ها هدف شامل سایت‌های راداری، سامانه‌های پدافند هوایی و پایگاه‌های پهپادی را در داخل خاک ایران، از جمله در جزیره قشم و بندرعباس، مورد حمله قرار داده است [۲]. این حملات در پاسخ به تلاش‌های ایران برای مسدود کردن تنگه هرمز صورت گرفته است. همزمان با این تنش‌ها، قیمت نفت خام در بازارهای جهانی با جهشی ۵ درصدی مواجه شده و نگرانی‌ها از بروز یک جنگ تمام‌عیار در منطقه افزایش یافته است [۳]. تحلیل‌گران معتقدند که اقدام ترامپ برای دریافت حق عبور در یک آبراه بین‌المللی، می‌تواند با مخالفت‌های جدی حقوقی در سطح جهانی روبرو شود.