Trump İran'a Deniz Ablukasını Yeniden Başlattı: Hürmüz'de %20 Tarife İlanı

Basra Körfezi'nde Ablukanın Dönüşü ve Acil Durum İlanı Küresel enerji piyasalarını sarsan bir hamleyle, ABD Başkanı Donald Trump 13 Temmuz 2026 Pazartesi günü İran limanlarına yönelik deniz ablukasının tamamen geri getirildiğini açıkladı. Trump, 'Truth Social' sosyal medya ağındaki bir mesajında, bu ablukanın özellikle İran gemilerini ve ülkenin petrol müşterilerini hedef aldığını, rotanın dünyanın geri kalanı için açık kalacağını vurguladı [1][4]. Bu karar, son günlerde ABD ve İran güçleri arasında yoğunlaşan drone ve füze çatışmalarının ardından geldi.

Amerika Birleşik Devletleri: 'Hürmüz Boğazı'nın Muhafızı' Tartışmalı açıklamalarda bulunan Trump, Amerika Birleşik Devletleri'ni bundan böyle 'Hürmüz Boğazı'nın Muhafızı' olarak nitelendirdi. Fox News ile yaptığı telefon röportajında, bu stratejik su yolunun yönetimi ve güvenliğinin sorumluluğunu ABD'nin üstleneceğini belirtti [3]. Bu yeni stratejideki dikkat çekici nokta, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tüm ticari kargoların değeri üzerinden %20 oranında bir tarife uygulanmasıdır. Trump, bu miktarın 'son derece istikrarsız' olan bu bölgenin güvenliğini sağlamak için yapılan ağır ABD askeri maliyetlerini karşılamak üzere toplanacağını iddia ediyor [2][5]. Bölgedeki zengin ülkelerin bu hayati rotayı korumak için üzerlerine düşen payı ödemeleri gerektiğini kaydetti.

Haziran Mutabakat Zaptı'nın Çöküşü Bu gelişmeler, 17 Haziran 2026'da Washington ve Tahran arasında 60 günlük bir ateşkes tesisi için imzalanan Mutabakat Zaptı'nın (MoU) resmen sona ermesi anlamına geliyor [5]. Anlaşmayı 'ölü' olarak nitelendiren Trump, İran'ın son günlerde ticari gemilere saldırarak anlaşma şartlarını ihlal ettiğini iddia etti. Buna karşılık, İranlı yetkililer ve Devrim Muhafızları (IRGC) bu iddiaları reddederek Hürmüz Boğazı'nın tamamen kendi kontrolleri altında olduğunu belirttiler ve ABD'nin eylemlerini 'deniz haydutluğu' ve uluslararası hukuk ihlali olarak tanımladılar [2][4].

Askeri Çatışmaların Şiddetlenmesi ve Piyasa Tepkisi ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), son 48 saat içinde İran toprakları içindeki Keşm Adası ve Bender Abbas dahil olmak üzere radar sahaları, hava savunma sistemleri ve drone üslerini içeren düzinelerce hedefi vurduğunu doğruladı [2]. Bu saldırılar, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma girişimlerine yanıt olarak gerçekleştirildi. Bu gerilimlerle eş zamanlı olarak, küresel piyasalarda ham petrol fiyatları %5 oranında sıçradı ve bölgede topyekün bir savaş çıkacağı endişeleri arttı [3]. Analistler, Trump'ın uluslararası bir su yolunda geçiş ücreti toplama hamlesinin küresel düzeyde ciddi hukuki itirazlarla karşılaşabileceğine inanıyor.