Trump: Türkiye F-35 Alacak; İran ile Anlaşma Bitti

Türkiye'nin F-35 Kulübüne Dönüşü ve Yaptırımların Kaldırılması Donald Trump, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı ikili görüşmede, Washington'ın Ankara'nın F-35 hayalet savaş uçağı programına dönüşünü ciddi şekilde değerlendirdiğini açıkladı. Türkiye'nin "sadakatini" öven Trump, CAATSA yasası kapsamında uygulanan yaptırımların kaldırılma vaktinin geldiğini vurguladı. [1] Bu konuda şunları söyledi: "Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz. Türkiye birçok durumda, sadık olduğunu düşündüğümüz ülkelerden çok daha sadık oldu." [4] Bu karar, Türkiye'nin 2019 yılında Rusya'dan S-400 savunma sistemi satın alması nedeniyle projeden çıkarılmasının ardından geldi. Ancak Trump şimdi S-400 ile ilgili güvenlik endişelerinin çözülebilir olduğunu ve bu sistemlerin F-35 teslimatının önünü açmak için muhtemelen üçüncü bir ülkeye devredileceğini belirtti. [3][4] ## İran ile Anlaşmanın Sonu: "Onlar Hasta İnsanlar" Ankara'daki tartışmalı açıklamalarının bir başka bölümünde Trump, İran ile yapılan mutabakat zaptı ve geçici ateşkesin kendisi için "bittiğini" ilan etti. Çok sert bir üslup kullanarak İranlı liderleri "hasta insanlar" ve "tortu" olarak nitelendirdi ve artık Tahran ile iş yapmak istemediğini söyledi. [2][3] Bu duruş, bölgedeki ABD güçleri ile İran arasındaki yoğun çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki petrol tankerlerine yönelik saldırıların ardından geldi. Trump şunu vurguladı: "Bana kalırsa onlarla uğraşmak sadece zaman kaybı. Onlar yalancı." [2] Bu sözler, geçen ay nakliye yollarının açılması ve nükleer programın tartışılması için varılan ön anlaşmanın çökmesi anlamına geliyor. [3] ## Bölgesel Tepkiler ve İç Muhalefet Trump'ın Türkiye'ye verdiği söz İsrail'den sert tepki gördü. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Türkiye'ye F-35 satışının bölge güvenliğini tehlikeye attığı konusunda uyardı. [1] Amerika Birleşik Devletleri içinde de hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi partiden birçok Kongre üyesi bu ani dönüşe şüpheyle yaklaştıklarını ifade etti. Türkiye S-400 sisteminden tamamen vazgeçmediği sürece hassas F-35 teknolojisine erişmemesi gerektiğine inanıyorlar. [4] ## NATO İçin Stratejik Sonuçlar Trump'ın Ankara zirvesindeki açıklamaları NATO ittifakını karmaşık bir duruma soktu. Türkiye'yi sadık bir müttefik olarak nitelendirirken; İspanya, İtalya ve Fransa gibi Avrupa ülkelerini ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarına destek vermedikleri için sert bir dille eleştirdi. [1][2] Trump hatta İspanya ile ticari ilişkilerin kesilmesi talimatını vererek bu ülkeyi NATO'da "korkunç bir ortak" olarak adlandırdı. [2] Bu yaklaşım, Washington'ın stratejik önceliklerinde köklü bir değişikliği ve geleneksel ittifak yapıları yerine bireysel müttefiklere odaklanıldığını gösteriyor.