دانشگاه ترکیه-آذربایجان؛ پلی برای پر کردن خلاءهای علمی در منطقه

دانشگاه ترکیه-آذربایجان (TAU) که با اراده سیاسی رهبران دو کشور پایه‌گذاری شده است، در ژوئیه ۲۰۲۶ وارد مرحله جدیدی از توسعه شده است. در هفتمین نشست هیئت امنا که در تاریخ ۶ ژوئیه ۲۰۲۶ در باکو برگزار شد، مقامات عالی‌رتبه آموزشی دو کشور بر نقش این دانشگاه در تحول ساختار آموزش عالی منطقه تأکید کردند [۱]. این دانشگاه نه تنها یک موسسه آموزشی، بلکه مدلی نوین برای همکاری‌های علمی بین‌المللی در جهان ترک محسوب می‌شود.

پر کردن خلاءهای تخصصی و فنی یکی از پرسش‌های اصلی این است که این دانشگاه چه شکافی را در سیستم آموزشی پر می‌کند؟ پاسخ در مدل «کنسرسیوم» نهفته است. دانشگاه ترکیه-آذربایجان با بهره‌گیری از تخصص دانشگاه‌های برتر ترکیه مانند دانشگاه فنی استانبول (İTÜ)، دانشگاه فنی خاورمیانه (ODTÜ) و دانشگاه حاجت‌تپه، برنامه‌های آموزشی خود را در رشته‌های مهندسی و فناوری‌های نوین ارائه می‌دهد [۲]. این رویکرد باعث می‌شود دانشجویان آذربایجانی بدون نیاز به مهاجرت تحصیلی، به استانداردهای آموزشی دانشگاه‌های تراز اول ترکیه دسترسی پیدا کنند و خلاء نیروی کار متخصص در صنایع پیشرفته منطقه پوشش داده شود.

توسعه زیرساخت‌ها و افزایش ظرفیت در سال ۲۰۲۶ طبق گزارش‌های رسمی منتشر شده در ژوئیه ۲۰۲۶، دانشگاه برای سال تحصیلی جدید پذیرای ۱۸۰ دانشجوی جدید خواهد بود [۳]. این در حالی است که تعداد کل دانشجویان تا ماه مه ۲۰۲۶ حدود ۱۷۴ نفر گزارش شده بود که نشان‌دهنده رشد سریع تقاضا برای تحصیل در این مرکز است. همچنین، ارول اوزوار، رئیس شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK)، اعلام کرد که طرح احداث یک پردیس مستقل، وسیع و مدرن در باکو با حمایت دولت آذربایجان آغاز شده است تا فضای آموزشی متناسب با استانداردهای جهانی فراهم گردد [۴].

چشم‌انداز ۲۰۳۰: از آموزش تا مرکز تحقیقاتی استراتژی توسعه ۲۰۲۶-۲۰۳۰ دانشگاه، فراتر از آموزش صرف در مقطع کارشناسی است. در نشست اخیر باکو، برنامه‌هایی برای راه‌اندازی دوره‌های تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری) و اعطای بورسیه‌های تخصصی به دانشجویان ممتاز تصویب شد [۱]. هدف نهایی این است که دانشگاه ترکیه-آذربایجان تا سال ۲۰۳۰ به یک «مرکز تحقیقاتی مشترک» تبدیل شود که در آن دانشمندان هر دو کشور بر روی پروژه‌های تحقیق و توسعه (R&D) در حوزه‌های هوش مصنوعی، انرژی و مهندسی فعالیت کنند [۴]. این تحول، خلاء موجود در همکاری‌های علمی-صنعتی بین آنکارا و باکو را به طور کامل از بین خواهد برد.