افزایش قیمت گازوئیل در ترکیه؛ موج جدید گرانی در راه است

در حالی که شهروندان ترکیه با چالش‌های اقتصادی و تورم دست و پنجه نرم می‌کنند، گزارش‌های جدید از بخش انرژی نشان‌دهنده موج دیگری از افزایش قیمت‌ها در جایگاه‌های سوخت است. بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده از منابع صنفی و گزارش خبرگزاری "دوغرو هابر" (Doğru Haber)، قیمت گازوئیل (مازوت) قرار است از بامداد روز سه‌شنبه، ۷ جولای ۲۰۲۶، شاهد افزایش قابل‌توجهی باشد [۱]. این خبر در حالی منتشر می‌شود که قیمت سوخت به یکی از دغدغه‌های اصلی رانندگان و صاحبان کسب‌وکارهای حمل‌ونقل تبدیل شده است.

جزئیات افزایش قیمت ۱.۳۱ لیره‌ای و زمان اجرا طبق پیش‌بینی‌های انجام شده توسط کارشناسان بازار سوخت و تایید منابع معتبر خبری، قیمت هر لیتر گازوئیل با افزایشی معادل ۱.۳۱ لیره مواجه خواهد شد. این تغییر قیمت که ناشی از نوسانات قیمت نفت خام برنت در بازارهای جهانی و همچنین تغییرات نرخ ارز در داخل ترکیه است، مستقیماً بر هزینه‌های نهایی مصرف‌کنندگان تأثیر می‌گذارد [۲]. بر اساس گزارش‌ها، این افزایش قیمت از ساعت ۰۰:۰۰ روز سه‌شنبه ۷ جولای ۲۰۲۶ در پمپ‌بنزین‌ها اعمال خواهد شد. در حالی که قیمت بنزین و گاز مایع (LPG) در حال حاضر ثابت مانده و تغییری برای آن‌ها پیش‌بینی نشده است، تمرکز اصلی بر روی گازوئیل است که ستون فقرات سیستم حمل‌ونقل و لجستیک کشور را تشکیل می‌دهد [۳].

پیش‌بینی قیمت‌های جدید در کلان‌شهرها با اعمال این افزایش قیمت، تابلوی جایگاه‌های سوخت در شهرهای بزرگ تغییرات محسوسی را نشان خواهد داد. انتظار می‌رود قیمت هر لیتر گازوئیل در بخش اروپایی استانبول از قیمت‌های فعلی عبور کرده و به حدود ۶۵.۹۲ لیره برسد، در حالی که در بخش آسیایی این کلان‌شهر قیمت حدود ۶۵.۷۴ لیره پیش‌بینی می‌شود [۱]. در پایتخت، آنکارا، و شهر ساحلی ازمیر نیز قیمت‌ها به مرز ۶۷ لیره نزدیک خواهد شد [۲]. این در حالی است که در استان‌های شرقی ترکیه، به دلیل دوری از پالایشگاه‌ها و هزینه‌های اضافی حمل‌ونقل، قیمت‌ها ممکن است تا ۶۸.۸۰ لیره نیز افزایش یابد. این تفاوت قیمت‌های منطقه‌ای ناشی از هزینه‌های توزیع و سیاست‌های رقابتی شرکت‌های مختلف پخش سوخت است که همواره باعث تفاوت اندک قیمت در نقاط مختلف کشور می‌شود [۴].

دلایل اقتصادی: از نفت برنت تا حذف سیستم حمایتی یکی از دلایل اصلی این نوسانات، علاوه بر قیمت جهانی نفت که تحت تأثیر تنش‌های منطقه‌ای قرار دارد، سیاست‌های جدید مالیاتی دولت ترکیه است. قیمت نفت برنت که در روزهای اخیر به دلیل اخبار مربوط به درگیری‌ها نوسان داشته، اکنون دوباره روند صعودی به خود گرفته است [۲]. اما عامل مهم‌تر، حذف تدریجی سیستم "مقیاس متغیر" (Eşel Mobil) است. این سیستم پیش از این برای کاهش فشار افزایش قیمت‌های جهانی بر مصرف‌کننده از طریق تعدیل مالیات مصرف ویژه (ÖTV) استفاده می‌شد تا قیمت‌ها در پمپ‌بنزین‌ها جهش ناگهانی نداشته باشند [۳]. بر اساس مصوبه جدید ریاست جمهوری، این سیستم حمایتی که در ماه مارس مجدداً فعال شده بود، تا اول اکتبر ۲۰۲۶ به طور کامل متوقف خواهد شد. این به معنای آن است که در آینده، نوسانات جهانی نفت با شدت بیشتری مستقیماً در قیمت‌های داخلی منعکس خواهد شد [۱].

پیامدهای احتمالی بر هزینه‌های زندگی کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که افزایش قیمت گازوئیل تنها به رانندگان محدود نمی‌شود. از آنجا که بخش بزرگی از زنجیره تأمین مواد غذایی و کالاهای اساسی در ترکیه وابسته به حمل‌ونقل جاده‌ای است، هرگونه افزایش در قیمت سوخت دیزل می‌تواند به سرعت منجر به افزایش قیمت محصولات در بازارها و سوپرمارکت‌ها شود [۴]. تحلیلگران معتقدند که با توجه به وضعیت فعلی بازار انرژی و نرخ ارز، رانندگان باید خود را برای دوره‌های جدیدی از تغییرات قیمتی آماده کنند. توصیه می‌شود که صاحبان خودرو و شرکت‌های حمل‌ونقل پیش از اجرایی شدن رسمی این افزایش در روز سه‌شنبه، نسبت به سوخت‌گیری اقدام کنند تا از هزینه‌های اضافی در کوتاه‌مدت جلوگیری نمایند [۳].