پایان نیمه اول ۲۰۲۶: لیر ترکیه در برابر دلار و یورو به کجا رسید؟

امروز، ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، بازارهای مالی ترکیه در حالی به استقبال پایان نیمه اول سال می‌روند که نرخ ارزهای خارجی همچنان کانون توجه سرمایه‌گذاران و شهروندان است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده توسط منابع معتبری نظیر «خبر اکسپرس» و «بلومبرگ اچ‌تی»، لیر ترکیه تحت تأثیر ترکیبی از سیاست‌های پولی داخلی و فشارهای ژئوپلیتیک منطقه‌ای، مسیر «کاهش ارزش مدیریت‌شده» را طی می‌کند [۱][۵].

وضعیت کنونی نرخ ارز در بازار آزاد در آخرین معاملات روز جاری، نرخ دلار آمریکا در برابر لیر ترکیه (USD/TRY) در سطح ۴۶.۶۶ واحد تثبیت شده است. این رقم نشان‌دهنده کاهش ارزش ۱۷.۲۵ درصدی لیر در ۱۲ ماه گذشته است [۲]. در همین حال، یورو نیز با نرخ ۵۳.۲۱ لیر معامله می‌شود که نشان‌دهنده فشار مداوم بر سبد ارزی ترکیه در مواجهه با هزینه‌های بالای انرژی است [۱]. تحلیلگران معتقدند که لیر ترکیه در ماه ژوئن حدود ۱.۶۶ درصد از ارزش خود را از دست داده است، اما این روند برخلاف سال‌های گذشته، به صورت تدریجی و تحت نظارت بانک مرکزی صورت گرفته است [۲].

سیاست‌های بانک مرکزی و نرخ بهره بانک مرکزی جمهوری ترکیه (CBRT) به ریاست فاتح کاراهان، در آخرین نشست کمیته سیاست پولی در ژوئن ۲۰۲۶، نرخ بهره بانکی را در سطح ۳۷ درصد ثابت نگه داشت [۳]. این تصمیم که برای سومین دوره متوالی اتخاذ شده، نشان‌دهنده عزم بانک مرکزی برای حفظ رویکرد انقباضی تا زمان رسیدن به ثبات قیمت‌هاست. گزارش‌ها حاکی از آن است که تورم سالانه در ماه می ۲۰۲۶ به حدود ۳۲.۶ درصد رسیده است که نسبت به اوج خود در سال‌های گذشته کاهش یافته، اما همچنان بالاتر از اهداف تعیین‌شده است [۳]. علاوه بر این، بانک مرکزی با اجرای مزایده‌های سپرده‌گذاری با نرخ ۴۰.۱۳ درصد برای سررسیدهای میان‌مدت، سیگنال قدرتمندی به بازار صادر کرده است که نرخ‌های بالا برای مدتی طولانی باقی خواهند ماند [۴].

عوامل ژئوپلیتیک و چشم‌انداز نیمه دوم سال یکی از دلایل اصلی نوسانات اخیر و پایداری تورم در ترکیه، تنش‌های خاورمیانه و تأثیر آن بر قیمت جهانی انرژی است. درگیری‌های منطقه‌ای باعث افزایش هزینه‌های واردات سوخت برای ترکیه شده و تراز تجاری را تحت فشار قرار داده است [۳]. با این حال، کارشناسان اقتصادی در مؤسسه «اونلو و شرکا» پیش‌بینی می‌کنند که اگر روند کاهش تورم (Disinflation) در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ شتاب بگیرد، بانک مرکزی ممکن است به تدریج نرخ بهره را به سمت ۳۰ درصد کاهش دهد [۴]. پیش‌بینی‌های اجماعی برای پایان سال ۲۰۲۶، نرخ دلار را در محدوده ۴۸ تا ۵۱ لیر تخمین می‌زنند که نشان‌دهنده ادامه تضعیف ملایم لیر در ماه‌های آتی است [۲].