افزایش قیمت بنزین در ترکیه؛ موج جدید گرانی به پمپ‌بنزین‌ها رسید

امروز، چهارشنبه ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶، رانندگان در ترکیه با تابلوهای جدید قیمت در جایگاه‌های سوخت مواجه شدند. طبق گزارش‌های منتشر شده توسط منابع معتبری همچون «کامودان هابر» و «جمهوریت»، قیمت هر لیتر بنزین به طور متوسط ۱.۵۵ لیره افزایش یافته و این تغییر بلافاصله در پمپ‌بنزین‌ها اعمال شده است [۱][۵]. این افزایش قیمت در حالی رخ می‌دهد که بازارهای جهانی انرژی تحت تأثیر شدید تحولات سیاسی در خاورمیانه قرار دارند.

جزئیات قیمت‌های جدید در کلان‌شهرهای ترکیه با اعمال افزایش ۱.۵۵ لیره‌ای، قیمت بنزین در شهرهای بزرگ ترکیه به سطوح جدیدی رسیده است. در استانبول (بخش اروپایی)، قیمت هر لیتر بنزین به حدود ۶۴.۵۱ لیره افزایش یافته است [۲]. در آنکارا، پایتخت ترکیه، قیمت‌ها به ۶۳.۸۶ لیره و در شهر ساحلی ازمیر به ۶۴.۱۴ لیره رسیده است [۴]. این تفاوت قیمت‌ها در شهرهای مختلف ناشی از هزینه‌های حمل‌ونقل و تفاوت در حاشیه سود شرکت‌های توزیع‌کننده سوخت است. کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که این افزایش قیمت‌ها فشار تورمی را بر هزینه‌های حمل‌ونقل و کالاهای مصرفی افزایش خواهد داد.

بحران تنگه هرمز و تنش‌های بین‌المللی دلیل اصلی این نوسانات ناگهانی، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک در سطح جهانی عنوان شده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که با پایان یافتن آتش‌بس میان ایالات متحده و ایران، درگیری‌ها در منطقه خاورمیانه بار دیگر شعله‌ور شده و ترافیک کشتی‌های نفت‌کش در تنگه هرمز، یکی از حیاتی‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان، متوقف شده است [۱][۳]. این وضعیت باعث شده قیمت نفت برنت به بالاترین سطح خود در یک ماه اخیر برسد و فشار مستقیمی بر قیمت سوخت در کشورهای واردکننده نفت مانند ترکیه وارد کند [۴]. علاوه بر این، حملات پهپادی به پالایشگاه‌های روسیه نیز زنجیره تأمین سوخت در اروپا را با چالش مواجه کرده است.

موج دوم گرانی در راه است: جمعه سیاه برای رانندگان خبر بدتر برای صاحبان خودرو در ترکیه این است که افزایش قیمت امروز تنها بخشی از یک موج بزرگتر است. بر اساس اطلاعات دریافتی از منابع صنعتی، انتظار می‌رود از نیمه‌شب جمعه (۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶)، موج دوم و سنگین‌تری از افزایش قیمت‌ها اعمال شود [۳]. پیش‌بینی می‌شود قیمت گازوئیل (دیزل) با جهشی بی‌سابقه حدود ۳.۹۰ لیره و قیمت بنزین نیز ۱.۰۰ لیره دیگر افزایش یابد [۱][۴]. این «گرانی دوگانه» به دلیل افزایش هزینه‌های واردات و نوسانات شدید نرخ ارز (لیر در برابر دلار) گریزناپذیر توصیف شده است.

سیستم مالیاتی و تلاش برای کنترل قیمت‌ها دولت ترکیه در تلاش است تا از طریق مکانیسم «اشل موبیل» (Eşel Mobil) و تنظیم مالیات مصرف ویژه (ÖTV)، بخشی از این افزایش قیمت‌های جهانی را جذب کند تا فشار کمتری به مصرف‌کننده نهایی وارد شود [۲]. با این حال، به دلیل حجم بالای نوسانات در بازارهای جهانی و کاهش ارزش لیر، این ابزارهای حمایتی دیگر کارایی سابق را ندارند و بخش بزرگی از گرانی‌ها مستقیماً در پمپ‌بنزین‌ها منعکس می‌شود [۵]. تحلیلگران معتقدند تا زمانی که ثبات به تنگه هرمز بازنگردد، روند صعودی قیمت سوخت ادامه خواهد داشت.