تحول در نظام دبیرستان‌های ترکیه؛ حق دیپلم دوگانه برای خارجی‌ها

وزارت آموزش ملی ترکیه (MEB) در اقدامی جدید و گسترده، آیین‌نامه موسسات آموزش متوسطه را تغییر داد. این اصلاحات که در ۳ جولای ۲۰۲۶ در روزنامه رسمی منتشر شد، با هدف ارتقای استانداردهای آموزشی و تسهیل شرایط برای دانش‌آموزان بین‌المللی طراحی شده است [۱]. این تغییرات نه تنها بر نحوه انتخاب مدارس برتر تأثیر می‌گذارد، بلکه جایگاه آموزشی دانش‌آموزان خارجی در سیستم ترکیه را نیز تقویت می‌کند.

حق دیپلم دوگانه برای دانش‌آموزان خارجی یکی از برجسته‌ترین تغییرات در آیین‌نامه جدید، اعطای حق دریافت «دیپلم دوگانه» به دانش‌آموزان خارجی است که از دبیرستان‌های رسمی ترکیه فارغ‌التحصیل می‌شوند. بر اساس این مصوبه، اتباع خارجی در صورت تمایل می‌توانند علاوه بر دیپلم استاندارد خود، دیپلم دوم «دبیرستان آناتولی» را که به دو زبان ترکی و یک زبان خارجی تنظیم شده است، دریافت کنند [۲][۴]. انتظار می‌رود این اقدام فرآیند معادل‌سازی مدارک تحصیلی این دانش‌آموزان را در سطح بین‌المللی تسهیل کرده و فرصت‌های تحصیلی و شغلی بهتری برای آن‌ها در خارج از ترکیه فراهم آورد.

معیارهای جدید برای پذیرش در مدارس برتر (LGS) وزارت آموزش ملی ترکیه معیارهای تبدیل شدن یک مدرسه به «مدرسه با پذیرش از طریق آزمون مرکزی» (نخبه) را بازنگری کرده است. از این پس، تنها موفقیت آکادمیک ملاک نخواهد بود. طبق آیین‌نامه جدید، مدارسی که قصد دارند از طریق آزمون LGS دانش‌آموز بپذیرند، بر اساس شاخص‌های متعددی ارزیابی می‌شوند که عبارتند از: - موفقیت‌های آکادمیک و پروژه‌های اجرا شده در مدرسه. - فعالیت‌های فوق‌برنامه و مشارکت در مسابقات ملی و بین‌المللی. - گواهینامه‌ها، ثبت اختراعات و اسناد معتبر کسب شده توسط مدرسه. - همکاری‌های استراتژیک با نهادهای ذی‌نفع [۳][۶].

این رویکرد جدید باعث می‌شود که مدارس برای حفظ جایگاه خود در لیست مدارس برتر، مجبور به ارتقای کیفیت در تمامی ابعاد آموزشی و اجتماعی باشند.

تقویم جدید اداری و نظارت بر مدارس فرآیند تایید و نظارت بر مدارس برتر اکنون دارای یک تقویم زمانی دقیق و سخت‌گیرانه است. درخواست‌های مدارس برای پذیرش دانش‌آموز از طریق آزمون باید در ماه ژانویه به مدیریت‌های استانی ارائه شود. کمیسیون‌های ارزیابی استانی تا پایان فوریه بررسی‌های خود را تکمیل کرده و گزارش‌ها را تا پایان مارس به وزارتخانه ارسال می‌کنند [۱][۵]. در نهایت، وزارتخانه پس از بررسی‌های نهایی در ماه آوریل، لیست مدارس تایید شده را حداکثر تا پایان ماه می به فرمانداری‌ها ابلاغ خواهد کرد. لازم به ذکر است که دبیرستان‌های علوم (Fen Liseleri) و دبیرستان‌های علوم اجتماعی از برخی از این مراحل بوروکراتیک معاف هستند و با پیشنهاد مستقیم مدیران کل و تایید وزیر انتخاب می‌شوند [۶].