هزینه ۳۶ هزار لیره‌ای ورود به آشپزخانه؛ بحران معیشت در ترکیه

رکورد جدید در هزینه‌های معیشت بر اساس تازه‌ترین گزارش مرکز تحقیقات طبقه کارگر (BİSAM) که در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر شد، «آستانه گرسنگی» برای یک خانواده چهار نفره در ترکیه به رقم ۳۶,۳۲۴ لیر افزایش یافته است [۳]. این رقم که در رسانه‌های محلی با تیتر «هزینه ورود به آشپزخانه» توصیف شده، نشان‌دهنده حداقل هزینه‌ای است که یک خانواده باید صرفاً برای تأمین یک رژیم غذایی سالم و متعادل در ماه بپردازد [۲]. این در حالی است که اگر هزینه‌های ضروری دیگر مانند اجاره‌بها، قبوض انرژی، آموزش و بهداشت را نیز به این مبلغ اضافه کنیم، «خط فقر» برای همین خانواده به رقم سرسام‌آور ۱۱۹,۳۳۰ لیر می‌رسد [۱].

جزئیات سبد غذایی: لبنیات در صدر هزینه‌ها تحلیل داده‌های آماری نشان می‌دهد که هزینه‌های روزانه غذا برای یک خانواده به ۱,۲۱۱ لیر افزایش یافته است. در این میان، گروه شیر و محصولات لبنی با هزینه روزانه ۴۳۲ لیر، بیشترین سهم (حدود ۳۵.۷ درصد) را در بودجه غذایی خانوار به خود اختصاص داده است [۳]. پس از آن، میوه و سبزیجات با ۲۷۵ لیر و گوشت، تخم‌مرغ و حبوبات با ۱۹۸ لیر در رتبه‌های بعدی قرار دارند [۱]. گزارش‌ها حاکی از آن است که افزایش قیمت روغن‌های خوراکی و آجیل نقش مهمی در جهش اخیر آستانه گرسنگی داشته است، هرچند کاهش جزئی قیمت گوشت و پنیر در برخی مناطق، مانع از رشد تندتر این شاخص شده است [۳].

شکاف عمیق میان درآمد و هزینه‌های واقعی وضعیت فعلی اقتصاد ترکیه نشان‌دهنده شکاف عمیقی بین حداقل دستمزد و هزینه‌های واقعی زندگی است. طبق داده‌های منتشر شده، تورم سالانه مواد غذایی در ژوئیه ۲۰۲۶ حدود ۳۵.۴ درصد برآورد شده است [۱.۳.۴]. این فشار اقتصادی باعث شده تا حتی خانواده‌هایی که چندین نفر در آن‌ها مشغول به کار با حداقل دستمزد هستند، همچنان زیر خط فقر باقی بمانند. به طوری که گفته می‌شود حداقل دستمزد فعلی تنها پاسخگوی هزینه‌های غذایی حدود ۲۲ روز از ماه برای یک خانواده است و در برابر هزینه‌های کلی زندگی، قدرت خرید به شدت کاهش یافته است [۱.۱.۳].

چشم‌انداز اقتصادی و چالش‌های پیش رو اگرچه بانک مرکزی ترکیه پیش‌بینی کرده است که تورم تا پایان سال ۲۰۲۶ به حدود ۲۶ درصد کاهش یابد، اما واقعیت‌های میدانی در بازارهایی مانند آلانیا و ساکاریا نشان‌دهنده افزایش مداوم قیمت کالاهای اساسی است [۱.۳.۱]. کارشناسان معتقدند بدون اصلاحات ساختاری در بخش کشاورزی و کاهش هزینه‌های تولید برای کشاورزان، فشار بر سفره‌های مردم کاهش نخواهد یافت [۱.۳.۵]. در حال حاضر، تأمین پروتئین و محصولات لبنی به یکی از بزرگترین چالش‌های طبقه متوسط و کارگر در ترکیه تبدیل شده است که نیازمند مداخلات فوری اقتصادی است.