درخشش جهانی آموزش در ترکیه: موفقیت تاریخی در شاخص‌های بین‌المللی

امروز، ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶، نظام آموزشی ترکیه شاهد یکی از درخشان‌ترین روزهای خود در عرصه بین‌المللی است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، دو موسسه آموزشی از ترکیه موفق شده‌اند به جمع ۱۰ فینالیست برتر «جوایز بهترین مدارس جهان ۲۰۲۶» راه یابند که به عنوان معتبرترین رقابت آموزشی در سطح بین‌المللی شناخته می‌شود [۲]. این موفقیت در کنار اظهارات اخیر مقامات سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نشان‌دهنده تحولی ساختاری در کیفیت آموزشی این کشور است.

افتخارآفرینی در «جام جهانی مدارس» در رقابت‌های امسال که توسط پلتفرم بین‌المللی T4 Education سازماندهی شده است، موسسه آموزشی «دارالشفقه» (Darüşşafaka) در دسته «غلبه بر ناملایمات» و دبیرستان فنی‌وحرفه‌ای «فناوری سبز جزیری» (Cezeri) در آنکارا در دسته «اقدام زیست‌محیطی» به عنوان فینالیست‌های برتر جهان انتخاب شدند [۲][۴]. دارالشفقه با ۱۶۳ سال سابقه در ایجاد فرصت‌های برابر آموزشی و دبیرستان جزیری با مدل نوآورانه خود در تربیت «کارآگاهان انرژی»، توانسته‌اند تحسین داوران بین‌المللی را برانگیزند. این دستاورد که از آن به عنوان «جام جهانی مدارس» یاد می‌شود، جایگاه ترکیه را به عنوان پیشرو در مدل‌های آموزشی فراگیر و پایدار تثبیت کرده است [۴].

تحسین OECD و جهش در شاخص‌های کیفی همزمان با این موفقیت‌ها، یوسف تکین، وزیر آموزش ملی ترکیه، در سخنرانی امروز خود در ریزه اعلام کرد که ترکیه در شاخص‌های بین‌المللی TIMSS در رتبه ۵ کشور برتر اروپا قرار گرفته است [۱]. وی همچنین به نقل از مدیر آموزشی OECD، پیشرفت ترکیه را یک «جهش فوق‌العاده» توصیف کرد. گزارش‌های اخیر نشان می‌دهند که ترکیه موفق شده است نرخ ترک تحصیل در سال اول دانشگاه را به تنها ۱ درصد کاهش دهد که بسیار کمتر از میانگین ۱۳ درصدی OECD است [۴]. همچنین، شکاف آموزشی در حوزه‌های ریاضیات، علوم و مهارت‌های خواندن به طور مداوم در حال کاهش است که نشان‌دهنده اثربخشی «مدل معارف قرن ترکیه» در ارتقای توانمندی‌های تحلیلی دانش‌آموزان است [۳].

ترکیه؛ قطب جدید آموزش عالی در منطقه آمارهای سال ۲۰۲۶ نشان‌دهنده تبدیل شدن ترکیه به یک مقصد جذاب برای دانشجویان بین‌المللی است. تعداد دانشجویان خارجی در این کشور در سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ به بیش از ۳۷۹ هزار نفر از ۱۸۰ کشور مختلف رسیده است [۴]. این رشد ۲۵۱ درصدی در یک دهه اخیر، ترکیه را در میان ۱۰ کشور برتر جهان برای تحصیلات بین‌المللی قرار داده است. اعتبار مدارک دانشگاهی ترکیه در چارچوب فرآیند بولونیا و هزینه‌های رقابتی در مقایسه با کشورهای غربی، از عوامل اصلی این موفقیت اقتصادی و علمی است که سالانه حدود ۳ میلیارد دلار به اقتصاد این کشور تزریق می‌کند [۴].

چشم‌انداز آینده با نزدیک شدن به زمان اعلام نتایج PISA 2025 در سپتامبر ۲۰۲۶، انتظار می‌رود ترکیه جایگاه خود را در رتبه‌بندی‌های جهانی بیش از پیش ارتقا دهد. سرمایه‌گذاری گسترده در پلتفرم‌های دیجیتال مانند EBA و تمرکز بر آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای متناسب با بازار کار، زیربنای این موفقیت‌های مستمر را تشکیل داده است [۳].