اجباری شدن سیستم پرداخت امن در معاملات املاک ترکیه از اول می ۲۰۲۶

تحولی بزرگ در امنیت بازار مسکن ترکیه از ابتدای ماه می ۲۰۲۶، بازار املاک ترکیه شاهد یکی از بزرگترین تغییرات ساختاری خود در دهه‌های اخیر خواهد بود. طبق بخشنامه جدید وزارت تجارت و اداره ثبت اسناد و املاک ترکیه (Tapu ve Kadastro)، استفاده از «سیستم پرداخت امن» (Güvenli Ödeme Sistemi) برای تمامی معاملات خرید و فروش مسکن، زمین و مستغلات اجباری می‌شود [۱]. این قانون که پیش از این در بازار خودروهای دست‌دوم با موفقیت اجرا شده بود، اکنون با هدف حذف کامل روش‌های سنتی و پرخطر مانند پرداخت نقدی یا حواله مستقیم بانکی به بازار مسکن تعمیم یافته است [۲].

سیستم پرداخت امن چگونه کار می‌کند؟ مکانیزم این سیستم بسیار شبیه به سیستم «اسکرو» (Escrow) در ایالات متحده است. در این روش، پول خریدار مستقیماً به حساب فروشنده واریز نمی‌شود. فرآیند به این صورت است که ابتدا خریدار مبلغ معامله را به یک حساب واسط ایمن (تحت نظارت بانک مرکزی یا موسسات معتبری مانند Takasbank) واریز می‌کند [۳]. این مبلغ در سیستم «بلاک» یا مسدود می‌شود. اداره ثبت اسناد تنها زمانی فرآیند انتقال سند (Tapu) را نهایی می‌کند که تاییدیه مسدودسازی وجه را دریافت کرده باشد. بلافاصله پس از امضای نهایی و انتقال مالکیت، وجه مسدود شده به صورت خودکار به حساب فروشنده آزاد می‌شود [۴]. اگر به هر دلیلی معامله در اداره ثبت انجام نشود، وجه بلافاصله به حساب خریدار بازگردانده خواهد شد.

چرا این قانون برای خریداران ایرانی و خارجی حیاتی است؟ برای خریداران خارجی، به‌ویژه ایرانیان که ممکن است با پیچیدگی‌های قانونی ترکیه آشنایی کامل نداشته باشند، این یک «خبر بسیار خوب» است. این سیستم سه مشکل بزرگ را حل می‌کند: ۱. **حذف ریسک کلاهبرداری:** دیگر امکان ندارد خریدار پول را پرداخت کند اما فروشنده از انتقال سند خودداری کند [۲]. ۲. **امنیت فیزیکی پول:** نیاز به حمل مبالغ هنگفت پول نقد یا چک‌های بانکی که خطر سرقت یا جعل را به همراه داشت، کاملاً از بین می‌رود [۱]. ۳. **شفافیت مالی:** از آنجایی که تمام مبالغ باید از طریق سیستم رسمی عبور کند، امکان گزارش قیمت‌های غیرواقعی برای فرار مالیاتی کاهش یافته و ارزش واقعی ملک در سند ثبت می‌شود که این موضوع در فرآیند اخذ شهروندی بسیار حائز اهمیت است [۳].

گام نهایی به سوی مدرن‌سازی بازار املاک دولت ترکیه با این اقدام قصد دارد اعتماد سرمایه‌گذاران بین‌المللی را جلب کرده و بازار خود را با استانداردهای شفافیت مالی جهانی هماهنگ کند. از اول می ۲۰۲۶، هیچ دفتر ثبت اسنادی مجاز به نهایی کردن معامله بدون تاییدیه سیستم پرداخت امن نخواهد بود [۴]. این تغییر نه تنها فرآیند خرید را برای خریداران ساده‌تر می‌کند، بلکه فروشندگان را نیز از دریافت به موقع و امن وجه معامله مطمئن می‌سازد. این سیستم بخشی از برنامه گسترده‌تر دیجیتالی‌سازی خدمات دولتی ترکیه (e-Devlet) است که امنیت معاملات را به سطح بی‌سابقه‌ای می‌رساند.