امضای تفاهم‌نامه راهبردی میان ترکیه و موریتانی در حوزه آموزش عالی

گسترش افق‌های علمی میان آنکارا و نواکشوت در گامی جدید برای تقویت دیپلماسی علمی ترکیه در قاره آفریقا، «ارول اوزوار»، رئیس شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK)، و پروفسور «یعقوب ولد معین»، وزیر آموزش عالی و تحقیقات علمی موریتانی، یادداشت تفاهمی را برای همکاری در زمینه آموزش عالی امضا کردند [۱]. این مراسم که در تاریخ ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶ در محل دانشگاه فنی ییلدیز استانبول برگزار شد، نقطه عطفی در روابط آموزشی دو کشور محسوب می‌شود [۳].

رئیس YÖK در این مراسم تأکید کرد که هر مشارکت جدید در حوزه آموزش عالی، فرصتی برای پیوند دادن تجربیات آکادمیک ترکیه با کشورهای دوست و برادر است. وی خاطرنشان کرد که این توافق‌نامه بستر قدرتمندی را برای همکاری‌های آینده فراهم می‌کند که نه تنها به نفع دانشجویان، بلکه به نفع کل جامعه علمی دو کشور خواهد بود [۴].

محورهای اصلی همکاری‌های دوجانبه این تفاهم‌نامه شامل طیف گسترده‌ای از فعالیت‌های علمی و آموزشی است. از جمله مهم‌ترین مفاد این توافق می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: - برنامه‌های مشترک تحصیلی: تشویق دانشگاه‌های دو کشور به راه‌اندازی دوره‌های مشترک در مقاطع کارشناسی و تحصیلات تکمیلی [۲]. - تحرک دانشجویی و اساتید: تسهیل فرآیند تبادل دانشجو و اعضای هیئت علمی برای بهره‌مندی از تجربیات آموزشی متقابل [۴]. - تحقیقات علمی مشترک: انجام پروژه‌های پژوهشی در حوزه‌های مورد علاقه طرفین، به ویژه در بخش‌های فنی و مهندسی. - آموزش عالی دیجیتال: همکاری در زمینه توسعه زیرساخت‌های آموزش مجازی و اشتراک‌گذاری منابع دیجیتال دانشگاهی [۲].

پیشنهاد تأسیس دانشگاه مشترک در موریتانی یکی از نکات برجسته این دیدار، درخواست رسمی طرف موریتانیایی برای حضور مستقیم دانشگاه‌های ترکیه در این کشور بود. وزیر آموزش عالی موریتانی در این نشست پیشنهاد داد که یک «دانشگاه جامع» با الگوبرداری از سیستم آموزشی ترکیه در موریتانی تأسیس شود [۳].

ارول اوزوار در پاسخ به این پیشنهاد اظهار داشت: «ما آمادگی داریم با استفاده از برنامه‌های آموزشی دانشگاه‌های برتر ترکیه، یک دانشگاه مادر یا چتر (Roof University) در موریتانی ایجاد کنیم» [۳]. این اقدام می‌تواند جایگاه علمی ترکیه را به عنوان یک قطب آموزشی در شمال و غرب آفریقا بیش از پیش تثبیت کند.

تغییر رویکرد از غرب به شرق پروفسور یعقوب ولد معین در سخنان خود به تغییر نگرش دانشجویان موریتانیایی اشاره کرد. وی اظهار داشت که در گذشته، تحصیل در فرانسه به عنوان یک «مُد» و اولویت اصلی شناخته می‌شد، اما امروزه شرایط تغییر کرده است [۳].

وزیر موریتانیایی تأکید کرد که اکنون تحصیل در دانشگاه‌های ترکیه برای جوانان موریتانی بسیار ارزشمند و جذاب شده است. این تغییر رویکرد نشان‌دهنده موفقیت ترکیه در ارتقای کیفیت آموزش عالی و جذب استعدادهای بین‌المللی از کشورهای اسلامی و آفریقایی است [۴]. این همکاری‌ها بخشی از استراتژی کلان ترکیه برای تقویت روابط با کشورهای آفریقایی از طریق «قدرت نرم» و دیپلماسی آموزشی ارزیابی می‌شود.