پیشنهاد ترکیه برای تأسیس «دانشگاه جامع» در موریتانی

در پی تقویت مناسبات دیپلماتیک میان آنکارا و نواکشوت، گزارش‌های جدید حاکی از آن است که ترکیه طرحی بلندپروازانه برای ایجاد یک «دانشگاه جامع» (Umbrella University) در موریتانی را دنبال می‌کند. این پیشنهاد که برای نخستین بار در رسانه‌های معتبر ترکیه از جمله روزنامه حریت بازتاب یافته، نشان‌دهنده تمایل آنکارا برای تبدیل شدن به یک قطب آموزشی در منطقه غرب آفریقا است [1].

جزئیات طرح دانشگاه جامع طبق گزارش‌های منتشر شده در تاریخ ۲۶ و ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶، مقامات آموزشی ترکیه در دیدارهای اخیر خود با همتایان موریتانیایی، ایده تأسیس یک ساختار دانشگاهی واحد را مطرح کرده‌اند که بتواند فعالیت‌های آموزشی پراکنده را تحت یک مدیریت منسجم قرار دهد. هدف از این «دانشگاه چتری» یا جامع، ایجاد بستری است که در آن دانش‌آموزان فارغ‌التحصیل از مدارس بنیاد معارف ترکیه در موریتانی بتوانند تحصیلات عالی خود را در یک محیط آکادمیک با استانداردهای بین‌المللی ادامه دهند [1][2].

این دانشگاه نه تنها به دانشجویان موریتانیایی خدمات ارائه خواهد داد، بلکه پتانسیل جذب دانشجو از کشورهای همسایه در منطقه ساحل را نیز دارا است. این رویکرد بخشی از استراتژی کلان ترکیه برای تقویت «قدرت نرم» از طریق آموزش و پرورش در قاره آفریقا محسوب می‌شود [3].

اهمیت راهبردی برای موریتانی و ترکیه موریتانی به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود به عنوان پل ارتباطی میان جهان عرب و آفریقای زیرصحرا، برای ترکیه اهمیت استراتژیک دارد. تأسیس یک دانشگاه جامع می‌تواند به مدرن‌سازی سیستم آموزش عالی موریتانی کمک کرده و نیازهای بازار کار این کشور به نیروی متخصص را برطرف سازد [2]. از سوی دیگر، برای ترکیه، این پروژه به معنای تثبیت حضور بلندمدت در حوزه‌های علمی و فرهنگی منطقه است.

کارشناسان معتقدند که این دانشگاه می‌تواند مدلی موفق برای همکاری‌های جنوب-جنوب باشد، جایی که انتقال دانش و تکنولوژی آموزشی بدون وابستگی‌های سنتی به غرب صورت می‌گیرد [3].

گام‌های بعدی و چالش‌ها اگرچه پیشنهاد اولیه با استقبال مقامات نواکشوت روبرو شده است، اما اجرایی شدن این طرح مستلزم امضای توافق‌نامه‌های دوجانبه در سطح وزرای آموزش و تدوین چارچوب‌های قانونی برای فعالیت دانشگاه‌های خارجی در موریتانی است. انتظار می‌رود در ماه‌های آتی، هیئت‌های فنی از بنیاد معارف و سازمان آموزش عالی ترکیه (YÖK) برای بررسی زیرساخت‌های لازم به موریتانی سفر کنند [1].

در صورت تحقق این پروژه، این نخستین بار خواهد بود که ترکیه یک ساختار دانشگاهی با این ابعاد را در غرب آفریقا پایه‌گذاری می‌کند که می‌تواند الگویی برای سایر کشورهای منطقه باشد.