اشک‌هایی که برای پیاز نیست؛ بحران قیمت در بازارهای ترکیه

در حالی که شهروندان ترکیه انتظار داشتند با فرارسیدن فصل برداشت، قیمت محصولات کشاورزی کاهش یابد، گزارش‌های میدانی از بازارهای محلی حکایت از داستانی متفاوت دارد. روزنامه «نفس» (Nefes Gazetesi) در شماره امروز خود با تیتر جنجالی «نه پیاز، که قیمت آن اشک مردم را درآورد»، به بررسی وضعیت بحرانی قیمت‌ها در سبد غذایی خانوارها پرداخته است. [۱]

شوک ۶۰ لیری در بازارهای محلی بر اساس گزارش‌های منتشر شده در ۱۳ جولای ۲۰۲۶، قیمت هر کیلوگرم پیاز خشک در بازارها و سوپرمارکت‌های ترکیه به مرز ۶۰ لیر (دقیقاً ۵۹.۹۹ لیر) رسیده است. این در حالی است که قیمت این محصول در ماه ژوئن حدود ۳۸ لیر بود. جهش ۵۱ درصدی قیمت در کمتر از یک ماه، شوک بزرگی به مصرف‌کنندگان وارد کرده است. علاوه بر پیاز خشک، قیمت پیازچه نیز به رقم نجومی ۱۲۰ لیر برای هر کیلوگرم رسیده و قیمت سیب‌زمینی نیز از ۴۵ لیر فراتر رفته است. [۱]

این افزایش قیمت به حدی است که اکنون خرید دانه‌ای پیاز به یک ضرورت برای بسیاری از خانواده‌ها تبدیل شده است؛ چرا که قیمت یک عدد پیاز متوسط در حال حاضر بیش از ۱۸ لیر برآورد می‌شود. [۱]

ریشه‌های بحران: سوخت، جنگ و سیاست‌های غلط کارشناسان اقتصادی معتقدند که این گرانی تنها ناشی از نوسانات فصلی نیست. هدایت موسلو، رئیس انجمن زارعان ترکیه (TZD)، اشاره می‌کند که با شروع مجدد درگیری‌ها در خاورمیانه، قیمت سوخت و انرژی به شدت افزایش یافته است. از آنجا که کشاورزان ترکیه برای تولید و حمل‌ونقل به شدت به گازوئیل وابسته هستند، هر افزایش قیمتی در پمپ‌بنزین‌ها مستقیماً بر سر سفره مردم ظاهر می‌شود. [۱]

علاوه بر این، آمارهای رسمی مرکز آمار ترکیه (TÜİK) نشان می‌دهد که اگرچه نرخ تورم سالانه در ژوئن ۲۰۲۶ به ۳۲.۱ درصد کاهش یافته، اما تورم بخش مواد غذایی همچنان با نرخ ۳۵.۴ درصد، فشار مضاعفی بر دهک‌های پایین جامعه وارد می‌کند. [۲] سیاست‌های نادرست کشاورزی در سال‌های گذشته و عدم حمایت کافی از تولیدکنندگان داخلی، باعث شده تا ترکیه در تولید محصولات استراتژیک با چالش جدی مواجه شود. [۳]

هشدارهای جدی برای ماه‌های آینده سنچر سولاک‌اوغلو، از نمایندگان حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، هشدار داده است که اگر روند فعلی هزینه‌های تولید کنترل نشود، قیمت پیاز ممکن است تا پایان سال به ۱۰۰ لیر برسد. او تأکید کرد که به دلیل قیمت‌های پایین خرید تضمینی در سال گذشته، بسیاری از کشاورزان تمایلی به کاشت مجدد نداشتند و اکنون بازار با کمبود عرضه مواجه شده است. [۱]

در حال حاضر، بسیاری از فروشندگان در بازارهای محلی از کاهش شدید قدرت خرید مردم گلایه دارند. برخی گزارش‌ها حتی از نصب تابلوهایی در بازارها خبر می‌دهند که امکان خرید اقساطی میوه و سبزیجات با کارت اعتباری را برای شهروندان فراهم کرده است؛ تصویری که به خوبی عمق بحران اقتصادی در تابستان ۲۰۲۶ را نشان می‌دهد. [۱]