بحران قیمت پیاز در ترکیه؛ افزایش ۵ برابری در کمتر از یک ماه

شوک قیمتی در بازارهای ترکیه و منطقه آیدین

در اواسط ژوئیه ۲۰۲۶، گزارش‌های واصله از بازارهای محلی ترکیه، به‌ویژه در منطقه آیدین، نشان‌دهنده یک جهش ناگهانی و نگران‌کننده در قیمت پیاز خشک است. بر اساس گزارش رسانه‌های محلی، قیمت هر کیلوگرم پیاز که در ماه گذشته حدود ۱۵ لیر بود، اکنون در قفسه فروشگاه‌ها و بازارهای روز به رقم ۷۵ لیر رسیده است [۱]. این افزایش ۵ برابری در بازه زمانی کوتاه، پیاز را به یکی از گران‌ترین اقلام سبد غذایی خانوار تبدیل کرده و زنگ خطر تورم مواد غذایی را بار دیگر به صدا در درآورده است.

ریشه‌های بحران؛ از تغییر اقلیم تا کاهش سطح زیر کشت

کارشناسان کشاورزی و فعالان بازار چندین عامل کلیدی را برای این بحران ذکر می‌کنند. یکی از دلایل اصلی، کاهش قابل توجه تولید در سال جاری است. بسیاری از کشاورزان که در دو سال گذشته به دلیل قیمت‌های پایین متضرر شده بودند، امسال سطح زیر کشت خود را کاهش داده و به سمت محصولات دیگر رفتند [۱][۲].

علاوه بر این، شرایط اقلیمی نامساعد نیز نقش مخربی ایفا کرده است. سیل اخیر در مناطق تولیدی کلیدی مانند آدانا، به محصولاتی که آماده برداشت بودند آسیب جدی وارد کرد و باعث کاهش عرضه در بازار شد [۱]. همچنین، هزینه‌های بالای سوخت و نهاده‌های کشاورزی باعث شده است که قیمت تمام شده برای تولیدکننده و به تبع آن برای مصرف‌کننده نهایی به شدت افزایش یابد [۳].

مداخله فوری دولت و کاهش تعرفه واردات

در واکنش به این وضعیت بحرانی، وزارت تجارت ترکیه اقدامات فوری را برای تثبیت بازار آغاز کرده است. به منظور جلوگیری از حرکات سفته‌بازانه و تامین امنیت عرضه، دولت تصمیم گرفته است تعرفه گمرکی واردات پیاز خشک را به طور موقت کاهش دهد. بر اساس این مصوبه، تعرفه واردات تا تاریخ ۳۱ اوت ۲۰۲۶ به ۵ درصد کاهش یافته است [۱][۳]. هدف از این اقدام، تسهیل ورود محصولات خارجی برای جبران کمبود داخلی و کاهش فشار قیمت‌ها بر مصرف‌کنندگان است.

چشم‌انداز بازار و زمان احتمالی کاهش قیمت‌ها

اگرچه قیمت‌ها در حال حاضر در اوج خود قرار دارند، اما امیدهایی برای بهبود وضعیت در هفته‌های آینده وجود دارد. با آغاز برداشت محصولات جدید در مناطقی مانند پولاتلی در آنکارا و آماسیا، انتظار می‌رود حجم عرضه در بازار افزایش یابد [۱]. مقامات دولتی پیش‌بینی می‌کنند که با ورود این محصولات به بازار و اجرایی شدن تسهیلات وارداتی، قیمت‌ها تا پایان ماه اوت به تعادل برسد و از تب و تاب فعلی کاسته شود. با این حال، مصرف‌کنندگان همچنان با احتیاط به نوسانات بازار می‌نگرند.