معافیت ایرانیان از هزینه‌های سنگین اقامت ترکیه تا سال ۲۰۲۷

شوک قیمتی و بازگشت به تعرفه‌های قبلی در اواخر آوریل ۲۰۲۶، انتشار اخباری مبنی بر افزایش ناگهانی و ۹۳۰ درصدی هزینه‌های حق خاک (Harç) برای اتباع خارجی در ترکیه، موجی از نگرانی را در میان مهاجران، به‌ویژه جامعه بزرگ ایرانیان مقیم این کشور ایجاد کرد. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، هزینه اقامت یک‌ساله برای بسیاری از ملیت‌ها به بیش از ۶۰۰ دلار افزایش یافته بود [۲]. با این حال، تنها ۲۴ ساعت پس از اجرای این مصوبه، ریاست اداره مهاجرت ترکیه (GÖÇ İDARESİ) در بیانیه‌ای رسمی از بازگشت هزینه‌ها به نرخ‌های قبلی خبر داد. طبق این بخشنامه جدید، ایرانیان از پرداخت این مبالغ سنگین معاف شده‌اند و تا پایان سال جاری میلادی همچنان بر اساس تعرفه‌های قدیمی هزینه‌های خود را پرداخت خواهند کرد [۱].

جزئیات هزینه‌های اقامت برای ایرانیان در سال ۲۰۲۶ در حال حاضر، ایرانیان برای دریافت یا تمدید کارت اقامت (کیملیک) ملزم به پرداخت دو نوع هزینه اصلی هستند. هزینه اول، «حق خاک» یا مالیات اقامت است که بر اساس اصل تقابل (Reciprocity) محاسبه می‌شود. برای ایرانیان، این مبلغ همچنان در محدوده ۸۰ تا ۹۰ دلار برای یک سال باقی مانده است [۱۰]. هزینه دوم، مبلغ ۹۶۴ لیر بابت صدور فیزیکی کارت اقامت (Belge Bedeli) است که طبق قانون شماره ۲۱۰، تمامی اتباع خارجی بدون هیچ‌گونه استثنایی ملزم به پرداخت آن هستند [۱]. موسسه RASA STUDY نیز تایید کرده است که متقاضیان ایرانی که در روزهای اخیر به اداره مهاجرت مراجعه کرده‌اند، با همان مبالغ قبلی موفق به ثبت درخواست خود شده‌اند.

چرا سال ۲۰۲۷ تاریخ سرنوشت‌سازی است؟ نکته حائز اهمیت در بیانیه اخیر اداره مهاجرت، تعیین یک ضرب‌الاجل مشخص برای تعرفه‌های فعلی است. در متن اصلاحیه دولت ترکیه صراحتاً ذکر شده است که این معافیت و بازگشت به قیمت‌های قبلی تنها تا تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۲۷ اعتبار دارد [۲]. این بدان معناست که دولت ترکیه قصد دارد از ابتدای سال ۲۰۲۷، ساختار جدید هزینه‌ها را که احتمالاً شامل افزایش چشمگیری خواهد بود، برای تمامی ملیت‌ها از جمله ایرانیان به اجرا بگذارد. کارشناسان معتقدند این فرصت چند ماهه، زمانی طلایی برای افرادی است که قصد تمدید طولانی‌مدت اقامت خود را دارند تا پیش از گران شدن هزینه‌ها، اقدام کنند [۳].

توصیه‌های کاربردی برای متقاضیان با توجه به نوسانات قوانین مهاجرتی در ترکیه، به متقاضیان توصیه می‌شود که مدارک خود را با دقت و پیش از موعد مقرر آماده کنند. اگرچه ایرانیان در حال حاضر از هزینه‌های سنگین معاف هستند، اما سخت‌گیری‌ها در پذیرش درخواست‌های اقامت توریستی همچنان ادامه دارد. استفاده از مشاوره موسسات معتبری همچون RASA STUDY می‌تواند در جلوگیری از رد شدن پرونده‌ها و هدررفت هزینه‌های واریزی (که در صورت ریجکتی غیرقابل بازگشت هستند) موثر باشد [۵]. همچنین، واریز فیش‌های دولتی باید دقیقاً بر اساس مبالغ درج شده در سیستم راندوو انجام شود تا در روز مصاحبه مشکلی ایجاد نگردد.