Türkiye'de 2026 Öğrenci Affı Onaylandı; Binlerce Öğrenci Üniversiteye Dönüyor

16 Temmuz 2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi, ilişiği kesilen öğrencilerin yükseköğretim sistemine yeniden kazandırılması yönünde önemli bir adım attı. "Öğrenci Affı" olarak bilinen bu plan, TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu'ndaki uzun görüşmelerin ardından kabul edilerek binlerce kişinin akademik ortamlara dönüşünün yolunu açtı [1].

Yeni Af Planının Detayları ve Kapsamı Bu karara göre; kayıt yaptırmama, uzun süreli devamsızlık veya yasal öğrenim süresinin dolması gibi çeşitli nedenlerle önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora programlarından ilişiği kesilen tüm öğrenciler eğitimlerine dönmek için başvuruda bulunabilecek [2]. Bu kanun, 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren üniversitesinden ayrılan öğrencileri kapsamaktadır. Planlanan takvime göre, bu kapsamda kabul edilenler 2026-2027 akademik yılının birinci yarıyılından itibaren devlet veya vakıf üniversitelerinde eğitimlerine devam edebilecekler [4].

Yasal Koşullar ve İstisnalar Bu planın kapsamı geniş olsa da, Türk yasa koyucular yararlanma şartları için net sınırlar belirlemiştir. "Serhat News" haberine göre; terör, kasten öldürme, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu kaçakçılığı veya milli güvenliği tehdit ettiği belirlenen gruplarla bağlantı gibi ağır suçlar nedeniyle ilişiği kesilen kişilerin bu aftan yararlanma hakkı kesinlikle bulunmamaktadır [1][3]. Ayrıca, geçmiş yıllarda benzer öğrenci affı planlarından yararlanan kişiler, bu karar aracılığıyla yeniden kayıt yaptıramayacaklardır [2].

Başvuru Sahipleri İçin Süre ve Başvuru Şekli Şartları sağlayan adayların, bu kanunun resmi olarak yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 4 ay içinde eski üniversitelerine yazılı dilekçe ile başvurmaları gerekmektedir [3]. Halen askerlik görevini yapmakta olan öğrenciler için özel kolaylıklar sağlanmış olup, terhislerinden itibaren 2 ay içinde dönüş taleplerini kaydettirme imkanına sahiptirler [4]. Bu planın öne çıkan özelliklerinden biri de, çalışan öğrencilere daha fazla esneklik sağlayan Ankara, İstanbul ve Atatürk gibi köklü üniversitelerdeki Açıköğretim Fakültesi (AÖF) programlarına geçiş imkanıdır [2].

Yapısal Reformlar ve Akademik Usulsüzlüklerle Mücadele 28 maddelik bu kanun teklifi sadece öğrencilerin dönüşüyle sınırlı kalmayıp, bilimsel ortamların sağlığını korumaya yönelik sert maddeler de içermektedir. Yeni düzenlemelere göre, başkaları için tez, bilimsel makale veya araştırma hazırlayan (akademik sahtecilik) akademisyenler veya kişiler, meslekten kalıcı olarak ihraç edilecek ve adli cezalarla karşı karşıya kalacaktır [4]. Ayrıca bu kararda, emekli profesörlerin eğitim sistemindeki tecrübelerinden yararlanmak amacıyla 75 yaşına kadar sözleşmeli olarak bilimsel faaliyetlerine devam etmelerine izin verilmiştir [2]. Bu planın onaylanmasına rağmen, sık tekrarlanan afların eğitim kalitesi üzerindeki etkisi konusundaki tartışmalar Türkiye'deki haber çevrelerinde güncelliğini korumaktadır [1].