Türkiye'de Tez Satışına 10 Milyon Lira Ceza: Yeni Kanun Teklifinin Detayları

Türkiye hükümeti, "tez alım satımı" fenomeni ve akademik sahteciliğe son vermek için kararlı adımlar attı. Bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan yeni kanun teklifine göre, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kanununda ülkedeki üniversitelerin akademik itibarını korumayı amaçlayan kapsamlı reformlar öngörülüyor [1].

Tez Ofislerine Milyonluk Cezalar Yayınlanan detaylara göre, para karşılığında başkaları için tez, makale veya bilimsel proje yazan kişiler 500 bin ile 5 milyon lira arasında ağır para cezalarıyla karşılaşacak. Ancak asıl ceza, bu faaliyeti ticari bir işletmeye dönüştüren kurum ve kişilere yönelik; bu kategorideki ihlalciler için idari para cezaları bir milyon liradan başlayıp maksimum 10 milyon liraya kadar çıkıyor [2][3].

Diploma İptali ve Akademisyenlerin İhracı Bu yasa sadece para cezasıyla sınırlı değil. Teklife göre, satın alınmış tez veya makaleler kullanarak diploma (lisans, yüksek lisans veya doktora) ya da doçentlik ve profesörlük gibi akademik unvanlar aldığı tespit edilen her bireyin tüm belgeleri ve unvanları derhal iptal edilecek [1]. Ayrıca, bu tür yasa dışı faaliyetlere katılan üniversite öğretim üyeleri mesleklerinden kalıcı olarak ihraç edilecek ve akademik ortamlarda faaliyet göstermeleri yasaklanacak [2].

Yasa Dışı Eğitim Faaliyetlerine Hapis Cezası Kanun teklifinin bir diğer bölümü, Türkiye topraklarındaki yetkisiz yabancı eğitim kurumlarının faaliyetlerini ele alıyor. Yasal izin almadan ve yurt dışındaki kurumlar adına Türkiye'de ön lisans, lisans veya lisansüstü kurslar düzenleyen kişiler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasına çarptırılacak [1]. Ayrıca bu yasa dışı merkezlerin reklamını yapanlar için 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor [3].

Yakında meclis komisyonlarında görüşülecek olan bu reformlar, Türkiye'nin "tez mafyası" ile mücadele etme ve 2026 yılında akademik standartları yükseltme konusundaki ciddi kararlılığını gösteriyor.