تحول در آموزش عالی ترکیه: افتتاح ۸۱ رشته جدید و افزایش چشمگیر ظرفیت‌ها در سال ۲۰۲۶

شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) در بیانیه‌ای رسمی که امروز ۱۳ جولای ۲۰۲۶ منتشر شد، از یک تحول ساختاری بزرگ در نظام دانشگاهی این کشور پرده برداشت. بر اساس گزارش‌های منتشر شده توسط منابع معتبری همچون «Gazete Detay»، در سه سال گذشته مجموعاً ۸۱ رشته جدید در حوزه‌های هوش مصنوعی، دیجیتال و انفورماتیک به سیستم آموزشی اضافه شده است که تعداد کل برنامه‌های آموزشی در این حوزه‌ها را در ۱۷۱ دانشگاه به ۷۸۵ مورد می‌رساند [۱][۲].

تمرکز بر هوش مصنوعی و مشاغل آینده دولت ترکیه با هدف تقویت توان رقابت جهانی و تربیت نیروی انسانی متخصص برای عصر دیجیتال، رشته‌های میان‌رشته‌ای نوآورانه‌ای را وارد دفترچه انتخاب رشته سال ۲۰۲۶ کرده است. برای نخستین بار، داوطلبان می‌توانند در مقطع کارشناسی در رشته‌هایی نظیر «تاریخ و هوش مصنوعی»، «فلسفه و هوش مصنوعی» و «مدیریت و هوش مصنوعی» به تحصیل بپردازند [۳]. این اقدام نشان‌دهنده استراتژی جدید ترکیه برای ادغام فناوری‌های نوین با علوم انسانی و مدیریت است تا فارغ‌التحصیلانی با دیدگاه‌های چندبعدی تربیت شوند.

جهش بی‌سابقه در ظرفیت پذیرش دانشجو یکی از مهم‌ترین بخش‌های این اطلاعیه، افزایش خیره‌کننده ظرفیت پذیرش (Kontenjan) در رشته‌های فنی است. طبق آمارهای رسمی، ظرفیت پذیرش در مقطع کاردانی رشته‌های مرتبط با هوش مصنوعی و انفورماتیک از ۱,۶۱۰ نفر به ۶,۸۲۸ نفر افزایش یافته که رشدی بیش از چهار برابری را نشان می‌دهد [۲][۵]. همچنین در حوزه امنیت سایبری، ظرفیت‌های آموزشی نسبت به سال‌های گذشته تقریباً هفت برابر شده است تا نیاز مبرم بازار کار به متخصصان امنیت شبکه پوشش داده شود [۳]. در مقطع کارشناسی نیز ظرفیت‌ها از ۲,۳۵۵ صندلی به ۴,۴۲۰ صندلی ارتقا یافته است.

رشته‌های جدید در مقطع کاردانی و تحصیلات تکمیلی علاوه بر مقطع کارشناسی، در مقطع کاردانی نیز رشته‌های کاربردی جدیدی همچون «طراحی وب و کدنویسی با کمک هوش مصنوعی»، «طراحی و انیمیشن با کمک هوش مصنوعی»، «تکنولوژی‌های بازی‌های دیجیتال» و «تکنولوژی‌های امنیت موبایل» برای اولین بار دانشجو می‌پذیرند [۵]. در سطح تحصیلات تکمیلی نیز تحولات بزرگی رخ داده و ۱۸۲ برنامه جدید تحت ۳۳ عنوان تخصصی در دانشگاه‌های مختلف کشور راه‌اندازی شده است تا مسیر برای پژوهش‌های پیشرفته هموار شود [۶].

موفقیت مدرسه هوش مصنوعی و داده شورای آموزش عالی ترکیه همچنین به موفقیت «مدرسه هوش مصنوعی و داده» اشاره کرد که با همکاری دانشگاه‌های تراز اولی همچون دانشگاه فنی استانبول (İTÜ)، دانشگاه خاورمیانه (ODTÜ) و دانشگاه بوغازیچی اداره می‌شود. این مرکز در اولین سال فعالیت خود موفق به تربیت ۳۰ هزار فارغ‌التحصیل دارای گواهینامه معتبر شده است که گامی بلند در جهت تحقق اهداف تحول دیجیتال ترکیه محسوب می‌شود [۲][۶]. این اصلاحات گسترده، نویدبخش فصلی نو در نظام آموزشی ترکیه و افزایش جذابیت دانشگاه‌های این کشور برای دانشجویان داخلی و بین‌المللی است.