عفو دانشجویی ۲۰۲۶ در ترکیه تصویب شد؛ جزئیات بازگشت به دانشگاه

امروز ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶، کمیسیون آموزش، فرهنگ، جوانان و ورزش مجلس ملی ترکیه (TBMM) پس از یک نشست ماراتن‌گونه ۱۴ ساعته که تا سپیده‌دم ادامه داشت، طرح پیشنهادی برای عفو گسترده دانشجویی را تصویب کرد. این جلسه که به ریاست «آیشن گورجان» برگزار شد، با تایید ۲۸ ماده اصلاحی قانون آموزش عالی به پایان رسید و راه را برای بازگشت هزاران دانشجو به چرخه آموزش هموار کرد.

شرایط بهره‌مندی از عفو دانشجویی ۲۰۲۶ طبق این مصوبه، دانشجویانی که از تاریخ ۱ ژوئیه ۲۰۲۲ به بعد به دلایلی همچون عدم ثبت‌نام، غیبت، یا اتمام سنوات مجاز از دانشگاه اخراج شده یا خود خواسته انصراف داده‌اند، مشمول این عفو می‌شوند. این طرح شامل تمامی مقاطع تحصیلی از جمله کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری است.

متقاضیان موظفند ظرف مدت ۴ ماه پس از اجرایی شدن رسمی قانون، درخواست خود را به دانشگاه مربوطه ارائه دهند. افرادی که در حال حاضر در حال گذراندن خدمت سربازی هستند، تا ۲ ماه پس از پایان خدمت فرصت دارند برای بازگشت اقدام کنند. پذیرفته‌شدگان می‌توانند از نیم‌سال اول سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ تحصیل خود را از سر بگیرند.

چه کسانی از عفو محروم هستند؟ قانون‌گذاران ترکیه محدودیت‌های مشخصی را برای امنیت نظام آموزشی در نظر گرفته‌اند. افرادی که به دلیل جرایم تروریستی، قتل عمد، سوءرفتار جنسی، شکنجه یا قاچاق مواد مخدر محکوم شده‌اند، به هیچ وجه حق استفاده از این عفو را ندارند. همچنین، دانشجویان آکادمی‌های پلیس، ژاندارمری و دانشگاه دفاع ملی (مراکز نظامی) از شمول این قانون خارج شده‌اند و نمی‌توانند به این موسسات بازگردند.

اصلاحات جدید در نظام آموزش عالی ترکیه این بسته قانونی فراتر از یک عفو ساده است و تغییرات ساختاری مهمی را شامل می‌شود: * مبارزه با تقلب علمی: اساتید یا دانشجویانی که پایان‌نامه، مقاله یا پروژه‌های خود را به صورت پولی به دیگران سفارش داده باشند (Ghostwriting)، با مجازات‌های سنگینی از جمله اخراج از حرفه و ابطال مدارک علمی روبرو خواهند شد. * حمایت از مادران دانشجو: دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی که در حین تحصیل صاحب فرزند می‌شوند، می‌توانند تا دو نیم‌سال مرخصی اضافی دریافت کنند که جزو سنوات مجاز آن‌ها محاسبه نخواهد شد. * افزایش سن اساتید: سن بازنشستگی اعضای هیئت علمی در صورت نیاز دانشگاه و تایید مراجع ذی‌صلاح تا ۷۵ سال افزایش یافته است. * امتحانات تک‌درس: برای دانشجویانی که تنها با گذراندن ۲ یا ۳ درس فارغ‌التحصیل می‌شوند، تسهیلاتی جهت برگزاری امتحانات اضافی در نظر گرفته شده است.