فارغ‌التحصیلانی که با دیپلم، قرارداد کاری دریافت کردند

تحولی در نظام آموزشی ترکیه: پیوند مستقیم با بازار کار بر اساس گزارش‌های منتشر شده در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶، سیستم آموزشی ترکیه شاهد موفقیت چشمگیری در زمینه اشتغال فارغ‌التحصیلان بوده است. تیتر «دیپلم در یک دست و شغل در دست دیگر» به ترند اصلی رسانه‌های آموزشی تبدیل شده است [۱]. این رویکرد جدید، فاصله بین تئوری‌های درسی و نیازهای واقعی بازار کار را به حداقل رسانده و باعث شده است که دانش‌آموزان بلافاصله پس از اتمام دوره تحصیل، وارد چرخه اقتصادی شوند.

نرخ اشتغال ۸۸ درصدی در مراکز آموزش فنی داده‌های تازه منتشر شده از سوی وزارت آموزش ملی ترکیه نشان می‌دهد که نرخ اشتغال برای فارغ‌التحصیلان مراکز آموزش فنی (MESEM) به رقم خیره‌کننده ۸۸ درصد رسیده است [۲]. این موفقیت نتیجه مستقیم برنامه‌هایی مانند طرح «GÜÇ» است که هدف آن کاهش نرخ بیکاری جوانان به زیر میانگین کشورهای OECD است [۳]. در سال ۲۰۲۶، دانش‌آموزان رشته‌هایی مانند مکاترونیک، انرژی‌های تجدیدپذیر و فناوری اطلاعات، بیشترین تقاضا را از سوی بخش صنعت داشته‌اند.

مدل «آموزش در محیط کار» و مزایای حقوقی یکی از دلایل اصلی این جهش اشتغال، اجرای مدل «آموزش ۵.۰» است که در آن curricula یا برنامه‌های درسی با همکاری مستقیم صاحبان صنایع تدوین شده است. دانش‌آموزان در طول دوران تحصیل، ۴ روز در هفته را در محیط‌های صنعتی سپری کرده و تنها یک روز را در کلاس درس می‌گذرانند [۲]. این امر باعث شده تا کارفرمایان، دانش‌آموزان را نه به عنوان کارآموز، بلکه به عنوان نیروی کار متخصص و آماده به کار بشناسند. همچنین، فارغ‌التحصیلان سال ۲۰۲۶ از مزایای حقوقی و بیمه‌ای بهتری نسبت به فارغ‌التحصیلان دبیرستان‌های معمولی برخوردار شده‌اند [۲].

چالش‌ها و دیدگاه‌های منتقدین در روز جهانی مبارزه با کار کودکان علیرغم آمارهای درخشان اشتغال، همزمان با ۱۲ ژوئن که روز جهانی مبارزه با کار کودکان است، برخی نهادها و اتحادیه‌ها هشدارهایی را مطرح کرده‌اند. منتقدین و انجمن‌های پزشکی (TTB) معتقدند که نباید آموزش دانش‌آموزان فدای تأمین نیروی کار ارزان برای صنایع شود [۴]. آن‌ها بر ضرورت نظارت دقیق‌تر بر ایمنی محیط‌های کاری و جلوگیری از استثمار نوجوانان تحت نام کارآموزی تأکید دارند [۴]. با این حال، دولت ترکیه این برنامه‌ها را راهکاری کلیدی برای جلوگیری از ترک تحصیل و مهارت‌آموزی نسل جدید می‌داند.

آینده شغلی تضمین شده برای نسل ۲۰۲۶ کارشناسان آموزشی معتقدند که مدل اشتغال‌محور ترکیه در سال ۲۰۲۶ می‌تواند الگویی برای سایر کشورهای منطقه باشد. با توجه به تغییرات سریع تکنولوژیک، داشتن یک شغل تضمین شده بلافاصله پس از تحصیل، بزرگترین دغدغه نسل جوان را برطرف کرده است [۱]. این موفقیت نتیجه سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی است که اکنون در ژوئن ۲۰۲۶ به ثمر نشسته و فارغ‌التحصیلان را مستقیماً از پشت میزهای مدرسه به خطوط تولید و مراکز فناوری هدایت کرده است.