تغییر در نحوه محاسبه نمرات کنکور ۲۰۲۶ ترکیه؛ ابطال سوالات جنجالی

امروز، ۱۷ جولای ۲۰۲۶، داوطلبان کنکور ترکیه (YKS) با خبری مهم در صدر رسانه‌های آموزشی مواجه شدند. بر اساس گزارش وب‌سایت معتبر Memurlar.Net، سیستم محاسبه نمرات در آزمون امسال به دلیل ابطال یکی از سوالات دفترچه ریاضی در مرحله دوم آزمون (AYT) تغییر کرده است. این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که تنها چند روز به اعلام نتایج نهایی باقی مانده و هیجان در میان بیش از ۲.۴ میلیون داوطلب به اوج خود رسیده است [۱].

ابطال سوال ۲۳ ریاضی و تغییر در توزیع بارم ماجرا از آنجا آغاز شد که پس از برگزاری آزمون در ماه ژوئن، کارشناسان آموزشی و داوطلبان نسبت به ساختار سوال ۲۳ درس ریاضی در آزمون صلاحیت‌های میدانی (AYT) اعتراض کردند. پس از بررسی‌های علمی توسط کمیته‌های تخصصی سازمان سنجش ترکیه (ÖSYM)، مشخص شد که این سوال دارای ابهام ساختاری بوده و عملاً پاسخ صحیح واحدی برای آن وجود ندارد. طبق قوانین رسمی ÖSYM، هنگامی که یک سوال ابطال می‌شود، نمره آن حذف نشده بلکه بارم آن به صورت متناسب بین سایر سوالات صحیح همان بخش توزیع می‌شود [۳]. این بدان معناست که ارزش وزنی هر یک از ۳۹ سوال باقی‌مانده در بخش ریاضی AYT افزایش یافته و این موضوع می‌تواند تراز نهایی داوطلبان را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهد.

انتظار برای رای نهایی سوال ادبیات علاوه بر سوال ریاضی، یک سوال در بخش ادبیات نیز تحت بررسی قضایی قرار دارد. گزارش‌ها حاکی از آن است که دادگاه مربوطه قرار است امروز، جمعه ۱۷ جولای، رای نهایی خود را صادر کند. محمود اوزای، تحلیلگر آموزشی، اشاره کرده است که سازمان سنجش تمامی مقدمات اعلام نتایج را فراهم کرده و تنها منتظر نهایی شدن وضعیت این سوال است تا دکمه انتشار نتایج را فشار دهد [۱]. در صورتی که سوال ادبیات نیز ابطال شود، دومین تغییر بزرگ در محاسبه نمرات در یک سال واحد رقم خواهد خورد که در تاریخ کنکور ترکیه کم‌سابقه است.

زمان اعلام نتایج و تأثیر بر رتبه‌بندی طبق تقویم رسمی، قرار بود نتایج در ۲۲ جولای ۲۰۲۶ اعلام شود، اما با توجه به سرعت گرفتن فرآیندهای قانونی، احتمال می‌رود نتایج زودتر از موعد و در تاریخ ۲۰ جولای (دوشنبه) منتشر گردد [۲]. کارشناسان هشدار می‌دهند که داوطلبان نباید تنها به نمرات خام خود تکیه کنند؛ چرا که با ابطال سوالات و تغییر در سیستم محاسبه، «انحراف معیار» نقش تعیین‌کننده‌تری ایفا خواهد کرد. در سیستم جدید، داوطلبانی که سوالات دشوارتر را صحیح پاسخ داده‌اند، به دلیل بازتوزیع بارم سوال ابطال شده، شانس بیشتری برای کسب رتبه‌های برتر خواهند داشت [۳].

توصیه‌های نهایی به داوطلبان و خانواده‌ها با توجه به تغییرات لحظه‌ای در نحوه محاسبه نمرات، به داوطلبان توصیه می‌شود که از تخمین رتبه بر اساس نرم‌افزارهای غیررسمی خودداری کنند. تغییر در ضرایب و ابطال سوالات باعث می‌شود که داده‌های سال‌های گذشته (۲۰۲۴ و ۲۰۲۵) معیار دقیقی برای پیش‌بینی امسال نباشند. خانواده‌ها باید در این روزهای حساس، فشار روانی بر دانش‌آموزان را کاهش داده و منتظر کارنامه نهایی باشند که شامل رتبه دقیق کشوری بر اساس فرمول جدید خواهد بود [۱].