کاهش تنش‌ها در خاورمیانه و جهش بورس ترکیه: نگاه‌ها به کاهش نرخ بهره

امروز، ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶، بازارهای مالی ترکیه تحت تأثیر اخبار مثبت از تحولات دیپلماتیک در خاورمیانه، روند صعودی قابل‌توجهی را تجربه می‌کنند. کاهش تنش‌ها بین قدرت‌های منطقه‌ای و اعلام آتش‌بس، منجر به افت قیمت جهانی نفت و کاهش ریسک‌های سیستماتیک برای اقتصادهای نوظهور، به‌ویژه ترکیه شده است [۱]. این آرامش نسبی، فضای تنفسی جدیدی برای سیاست‌گذاران پولی در آنکارا فراهم کرده است تا با تمرکز بیشتری بر مهار تورم و مدیریت نرخ بهره قدم بردارند.

تأثیر صلح منطقه‌ای بر بورس استانبول شاخص بورس استانبول (BIST 100) که در ماه‌های ابتدایی سال ۲۰۲۶ نوسانات زیادی را تجربه کرده بود، اکنون با بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران خارجی در مسیر رکوردشکنی جدیدی قرار دارد [۲]. تحلیل‌گران معتقدند که کاهش هزینه‌های انرژی ناشی از ثبات در مسیرهای ترانزیتی خاورمیانه، حاشیه سود شرکت‌های صنعتی و تولیدی ترکیه را بهبود بخشیده است. علاوه بر این، کاهش حق بیمه ریسک (CDS) ترکیه، جذابیت دارایی‌های لیر را برای سبدهای سرمایه‌گذاری بین‌المللی دوچندان کرده است.

بانک مرکزی و معمای نرخ بهره بانک مرکزی جمهوری ترکیه (TCMB) در آخرین نشست خود در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶، نرخ بهره را در سطح ۳۷ درصد ثابت نگه داشت [۳]. با این حال، بیانیه همراه با این تصمیم نشان داد که بانک مرکزی به دقت در حال رصد فرآیند تورم‌زدایی است. با توجه به کاهش فشارهای تورمی ناشی از قیمت انرژی در پی صلح منطقه‌ای، اکنون بازارها انتظار دارند که بانک مرکزی از حالت تدافعی خارج شده و به سمت سیاست‌های انبساطی حرکت کند. گزارش‌ها حاکی از آن است که اگر روند فعلی ثبات ادامه یابد، اولین جرقه کاهش نرخ بهره در نشست‌های ماه سپتامبر یا اکتبر زده خواهد شد [۴].

پیش‌بینی نهادهای بین‌المللی: گزارش جی‌پی مورگان در همین راستا، غول بانکی جی‌پی مورگان (JPMorgan) در تازه‌ترین تحلیل خود که در ۲۶ ژوئن منتشر شد، پیش‌بینی خود از نرخ بهره پایان سال ۲۰۲۶ ترکیه را از ۳۷ درصد به ۳۵ درصد کاهش داد [۴]. این نهاد بین‌المللی معتقد است که کاهش قیمت نفت به زیر ۸۰ دلار و سیگنال‌های مثبت از سوی مقامات پولی ترکیه، راه را برای کاهش ۲۰۰ واحد پایه‌ای نرخ بهره در نیمه دوم سال هموار کرده است [۲]. این بازنگری نزولی در نرخ بهره، محرک اصلی رشد اخیر در بازارهای سهام و اوراق قرضه ترکیه بوده است.

چشم‌انداز نیمه دوم سال ۲۰۲۶ اگرچه خوش‌بینی‌ها در اوج خود قرار دارد، اما کارشناسان هشدار می‌دهند که پایداری این رشد به تداوم ثبات سیاسی در منطقه و تحقق اهداف تورمی بستگی دارد. با این حال، در تاریخ ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶، بازار سرمایه ترکیه یکی از بهترین روزهای خود را سپری می‌کند و نگاه‌ها بیش از هر زمان دیگری به ساختمان بانک مرکزی در آنکارا دوخته شده است تا زمان دقیق آغاز چرخه تسهیل پولی مشخص شود [۱].