ماجرای تلخ داوطلب کنکور ترکیه: «تلاش‌هایم در چند ثانیه بر باد رفت»

تراژدی تکراری در پشت درهای بسته کنکور ۲۰۲۶ آزمون سراسری ورود به دانشگاه‌های ترکیه که با نام YKS شناخته می‌شود، امسال نیز در روزهای ۲۰ و ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ با حضور میلیون‌ها داوطلب برگزار شد. این ماراتن علمی که سرنوشت تحصیلی جوانان ترکیه را رقم می‌زند، همواره با قوانین سخت‌گیرانه‌ای همراه است. یکی از جنجالی‌ترین این قوانین، «قانون ۱۵ دقیقه» است که طبق آن، درهای حوزه‌های امتحانی دقیقاً ۱۵ دقیقه قبل از شروع آزمون (ساعت ۱۰:۰۰ صبح) بسته می‌شوند و هیچ داوطلبی تحت هیچ شرایطی اجازه ورود پس از این ساعت را ندارد [۲].

جزئیات حادثه از زبان روزنامه «نفس» بر اساس گزارش روزنامه نفس (Nefes Gazetesi)، در جریان برگزاری مرحله دوم آزمون یعنی AYT (آزمون صلاحیت میدانی) در شهر عثمانیه، صحنه‌ای دلخراش رقم خورد. یک دختر دانش‌آموز که با تمام توان به سمت دبیرستان آناتولی عثمانیه می‌دوید، تنها چند ثانیه پس از بسته شدن درها به ورودی رسید. با وجود اصرار و التماس‌های والدین و سایر شاهدان که فریاد می‌زدند «او را راه بدهید»، مأموران حراست طبق دستورالعمل‌های سازمان سنجش ترکیه (ÖSYM)، از باز کردن در خودداری کردند [۱].

این داوطلب که از شدت ناراحتی اشک می‌ریخت، در مصاحبه‌ای کوتاه با خبرنگاران گفت: «یک سال تمام شب و روز تلاش کردم، اما تمام زحماتم تنها به خاطر چند ثانیه تأخیر به هدر رفت و به زباله‌دان ریخته شد.» این جمله او به سرعت در فضای مجازی ترکیه دست‌به‌دست شد و بحث‌های داغی را درباره عدالت آموزشی و انعطاف‌پذیری قوانین برانگیخت [۱][۳].

واکنش سازمان سنجش و افکار عمومی پس از انتشار ویدئوهای مربوط به این حادثه و موارد مشابه در شهرهای دیگر مانند بورسا، سازمان ÖSYM واکنش نشان داد. مقامات این سازمان تأکید کردند که قانون ۱۵ دقیقه برای حفظ امنیت آزمون، جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده و رعایت عدالت میان تمامی داوطلبان وضع شده است. به گفته این سازمان، هر داوطلب پاسخ‌نامه اختصاصی با عکس خود را دارد و ورود دیرهنگام می‌تواند فرآیند تطبیق هویت و آرامش سایر شرکت‌کنندگان را مختل کند [۴].

با این حال، برخی از کارشناسان آموزشی و کاربران شبکه‌های اجتماعی معتقدند که نابود کردن آینده یک جوان به خاطر چند ثانیه تأخیر، با روح عدالت سازگار نیست. آن‌ها پیشنهاد داده‌اند که برای این دسته از افراد، کلاس‌های جداگانه‌ای در نظر گرفته شود تا بتوانند با تأخیر آزمون خود را آغاز کنند؛ پیشنهادی که تاکنون از سوی مقامات رسمی رد شده است [۴].

ماراتن YKS ۲۰۲۶ به پایان رسید امسال بیش از ۲.۵ میلیون داوطلب در سه مرحله TYT، AYT و YDT به رقابت پرداختند. در حالی که اکثر دانش‌آموزان با موفقیت آزمون خود را پشت سر گذاشتند، اما سایه سنگین جاماندگان پشت درهای بسته، همچنان به عنوان یکی از چالش‌های بزرگ نظام آموزشی ترکیه باقی مانده است. نتایج این آزمون سرنوشت‌ساز قرار است در تاریخ ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶ به صورت رسمی اعلام شود [۲][۳].