سفر علمی دانش‌آموزان به قطب شمال؛ آغاز ماموریت جدید ۲۰۲۶

آغاز ششمین سفر علمی به قلب یخبندان امروز ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶، همزمان با اوج‌گیری فعالیت‌های علمی بین‌المللی در منطقه شمالگان، تیمی از دانش‌آموزان برگزیده به همراه دانشمندان برجسته، سفر اکتشافی خود را به قطب شمال آغاز کردند. این ماموریت که تحت نظارت موسسه تحقیقات قطبی توبیتاک (TÜBİTAK MAM KARE) سازماندهی شده است، بخشی از استراتژی ملی برای تقویت حضور علمی در مناطق قطبی و آموزش نسل جدید دانشمندان است [۱]. این سفر که در ادامه موفقیت‌های سال‌های گذشته برنامه‌ریزی شده، بر روی مناطقی در اطراف مجمع‌الجزایر سوالبارد و مدارهای بالای ۷۸ درجه شمالی تمرکز دارد.

نقش دانش‌آموزان در تحقیقات تغییرات اقلیمی دانش‌آموزان حاضر در این سفر، برندگان مسابقات پروژه‌های تحقیقاتی تغییرات اقلیمی هستند که توانسته‌اند با طرح‌های نوآورانه خود، جواز حضور در این سفر دشوار را کسب کنند. پروژه‌های امسال شامل بررسی میزان میکروپلاستیک‌ها در آب‌های قطبی، تحلیل داده‌های جوی با استفاده از هوش مصنوعی و مطالعه بر روی بیوپلاستیک‌های تجزیه‌پذیر در شرایط سرمای شدید است [۲]. این محققان جوان فرصت دارند تا در کنار تیم‌های علمی از کشورهای دیگر، داده‌های میدانی خود را جمع‌آوری کرده و نتایج را در مجلات معتبر علمی منتشر کنند.

اهمیت دیپلماسی علمی در قطب شمال این سفر اکتشافی تنها یک ماموریت آموزشی نیست، بلکه بخشی از دیپلماسی علمی گسترده‌تر برای درک بهتر پدیده‌های جهانی مانند ذوب شدن یخ‌های قطبی و تاثیر آن بر اکوسیستم‌های دریایی است. با توجه به فراخوان‌های علمی سال ۲۰۲۶، این ماموریت‌ها به کشورها کمک می‌کند تا در تصمیم‌گیری‌های بین‌المللی مربوط به محیط زیست و پیمان‌های قطبی نقش فعال‌تری ایفا کنند [۳]. حضور دانش‌آموزان در این سطح از تحقیقات، نشان‌دهنده سرمایه‌گذاری بلندمدت بر روی نیروی انسانی متخصص در حوزه علوم زمین و پایداری است.

دستاوردهای مورد انتظار ماموریت ۲۰۲۶ انتظار می‌رود تیم اعزامی پس از حدود یک ماه فعالیت در شرایط سخت قطبی، با نمونه‌های ارزشمندی از رسوبات دریایی و داده‌های جدید هواشناسی به کشور بازگردند. این داده‌ها نه تنها به تکمیل مدل‌های اقلیمی کمک می‌کند، بلکه راه را برای تاسیس ایستگاه‌های تحقیقاتی دائمی‌تر در آینده هموار می‌سازد. مقامات علمی تاکید کرده‌اند که تجربه حضور در قطب، دیدگاه این دانش‌آموزان را نسبت به مسائل جهانی تغییر داده و آن‌ها را به سفیران محیط زیست در جوامع خود تبدیل خواهد کرد.