کاهش ظرفیت دانشگاه‌های ترکیه در سال ۲۰۲۶؛ آنچه داوطلبان باید بدانند

تغییرات گسترده در ظرفیت‌های سال ۲۰۲۶ با نزدیک شدن به زمان انتخاب رشته در ژوئیه ۲۰۲۶، داوطلبان آزمون سراسری ورود به دانشگاه‌های ترکیه (YKS) با چشم‌انداز جدیدی روبرو هستند. طبق اعلام رسمی شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK)، سیاست کاهش ظرفیت پذیرش که پیش از این در دانشگاه‌های دولتی آغاز شده بود، از سال ۲۰۲۶ به طور گسترده به دانشگاه‌های خصوصی (وقفی) نیز تعمیم یافته است [۱]. ارول اوزوار، رئیس YÖK، تاکید کرده است که این تصمیم با هدف جلوگیری از هدررفت منابع انسانی و مالی در رشته‌هایی اتخاذ شده که بازار کار آن‌ها به اشباع رسیده است [۲].

کدام رشته‌ها با کاهش سهمیه روبرو هستند؟ بر اساس داده‌های منتشر شده، کاهش ظرفیت‌ها به صورت مکانیکی و یکسان نیست، بلکه بر اساس نرخ اشتغال فارغ‌التحصیلان هر رشته تعیین شده است. رشته‌های پرطرفداری همچون حقوق، روانشناسی، داروسازی، دندانپزشکی و معماری در صدر لیست کاهش سهمیه قرار دارند [۳]. برای مثال، ظرفیت رشته حقوق در سال‌های اخیر با کاهشی حدود ۳۶ درصدی مواجه شده و این روند در سال ۲۰۲۶ برای دانشگاه‌های خصوصی نیز با شدت بیشتری دنبال می‌شود [۱]. در مقابل، ظرفیت رشته‌های پزشکی به دلیل نیاز مبرم سیستم سلامت، همچنان حفظ شده است [۲].

هدف YÖK: کیفیت به جای کمیت استراتژی جدید آموزش عالی ترکیه بر «کیفیت‌گرایی» متمرکز است. گزارش‌ها نشان می‌دهند که بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، مجموع ظرفیت‌های دانشگاهی از حدود ۱.۰۹ میلیون به ۸۴۳ هزار صندلی کاهش یافته که نشان‌دهنده افت ۲۳ درصدی است [۱]. این کاهش ظرفیت در مناطقی مانند کارابوک که هزاران داوطلب در آن به رقابت می‌پردازند، حساسیت‌های زیادی ایجاد کرده است [۴]. مقامات آموزشی معتقدند اصرار بر ظرفیت‌های بالا در رشته‌هایی که فارغ‌التحصیلان آن بیکار می‌مانند، تنها باعث ایجاد انتظارات کاذب در جوانان می‌شود [۲].

فرصت‌های جدید در دنیای فناوری علیرغم کاهش سهمیه در رشته‌های سنتی، YÖK مسیرهای جدیدی را برای داوطلبان باز کرده است. ظرفیت پذیرش در رشته‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی، مهندسی امنیت سایبری و داده‌کاوی افزایش یافته است [۱]. این تغییر نشان‌دهنده چرخش سیستم آموزشی ترکیه به سمت نیازهای عصر دیجیتال است. داوطلبان سال ۲۰۲۶ باید با آگاهی از این تغییرات و بررسی دقیق دفترچه انتخاب رشته، اولویت‌های خود را نه تنها بر اساس علاقه، بلکه با نگاهی به آمارهای جدید ظرفیت و بازار کار آینده تنظیم کنند [۳].