بحران مدرک‌های بریتانیایی در ترکیه؛ هشدار YÖK به آموزشگاه‌های آزاد

ورود شورای آموزش عالی ترکیه به پرونده دیپلم‌های بریتانیایی امروز، ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶، پروفسور ارول اوزوار، رئیس شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK)، در بیانیه‌ای تند اعلام کرد که برخی از آموزشگاه‌های آزاد (Dersane) تحت رصد قانونی قرار گرفته‌اند. این موسسات با برقراری توافق‌نامه‌های مشکوک با برخی دانشگاه‌های انگلستان، اقدام به ثبت‌نام دانشجو به نام این دانشگاه‌ها در داخل خاک ترکیه می‌کنند [1]. به گفته اوزوار، این مراکز حتی کلاس‌های سال اول دانشگاه را در ساختمان‌های آموزشگاهی خود برگزار کرده و به دانش‌آموزان وعده می‌دهند که بدون خروج از کشور، مدرک معتبر بریتانیایی دریافت خواهند کرد.

سوءاستفاده از خلاءهای قانونی در سیستم آموزشی گزارش‌های منتشر شده در روزنامه حریت نشان می‌دهد که این موسسات از روش‌های پیچیده‌ای برای دور زدن قوانین استفاده می‌کنند. آن‌ها به عنوان واسطه عمل کرده و پس از اتمام بخشی از دوره در ترکیه، به دانشجو اعلام می‌کنند که برای دریافت دیپلم نهایی باید مدتی را در انگلستان سپری کند یا با پرداخت هزینه‌های گزاف، مدرکی دریافت کند که در نهایت ممکن است توسط YÖK به رسمیت شناخته نشود [1]. رئیس YÖK تاکید کرد که این سیستم به زودی با مقررات جدید به طور کامل متوقف خواهد شد تا از فریب خوردن خانواده‌ها در فصل انتخاب رشته جلوگیری شود.

طرح‌های قانونی دیپلم دوگانه؛ تفاوت در چیست؟ در حالی که YÖK با فعالیت‌های غیرقانونی برخورد می‌کند، برخی همکاری‌های استراتژیک و قانونی نیز در حال شکل‌گیری است. برای مثال، در اوایل ژوئیه ۲۰۲۶، آکادمی BCM و YDS Academy همکاری جدیدی را برای ارائه مدارک سطح ۳ (Level 3) و A-Level انگلستان آغاز کردند [2]. این برنامه‌ها که تحت نظارت سازمان‌های اعتباردهی بریتانیایی مانند Ofqual هستند، به دانش‌آموزان اجازه می‌دهند به صورت قانونی دیپلم دوگانه دریافت کنند. تفاوت اصلی در این است که این مدارک برای ورود به دانشگاه‌های بین‌المللی طراحی شده‌اند و نباید با مدارک دانشگاهی که YÖK آن‌ها را غیرقانونی خوانده، اشتباه گرفته شوند [3].

هزینه‌ها و جذابیت تحصیل بین‌المللی در خانه دلیل اصلی استقبال خانواده‌های ترکیه‌ای از این آموزشگاه‌ها، تفاوت فاحش هزینه‌هاست. در حالی که هزینه تحصیل فیزیکی در یک دبیرستان بریتانیایی می‌تواند تا ۱۳۰ هزار پوند باشد، این موسسات همان برنامه‌ها را با هزینه‌ای در حدود ۱۶ هزار و ۵۰۰ پوند ارائه می‌دهند [3]. با این حال، کارشناسان آموزشی هشدار می‌دهند که متقاضیان باید پیش از ثبت‌نام، از تاییدیه مرکز توسط Pearson Edexcel یا Cambridge و همچنین وضعیت معادل‌سازی آن در ترکیه اطمینان حاصل کنند تا در آینده با مشکل عدم تایید مدرک مواجه نشوند.