رسوایی در دانشگاه؛ تعقیب اساتید با ایرتگ برای سرقت سوالات امتحانی

ابعاد پنهان یک رسوایی؛ ایرتگ در خودروی اساتید

جامعه دانشگاهی ترکیه در روزهای اخیر با یکی از عجیب‌ترین پرونده‌های جاسوسی و فساد آموزشی روبرو شده است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده در ۸ ژوئیه ۲۰۲۶، دانشکده پزشکی دانشگاه سلیمان دمیرل (SDU) در شهر اسپارتا، کانون یک عملیات پلیسی گسترده بود. ماجرا زمانی آغاز شد که مشخص گردید یک دانشجوی خارجی برای ردیابی لحظه‌به‌لحظه اساتید خود، از دستگاه‌های کوچک ردیاب «ایرتگ» (AirTag) متعلق به شرکت اپل استفاده کرده است [1].

این دانشجو با قرار دادن مخفیانه این ردیاب‌ها در خودروهای شخصی اساتید، مسیرهای رفت‌وآمد و محل‌های حضور آن‌ها را زیر نظر می‌گرفت. هدف از این اقدام، شناسایی زمان و مکان دقیق جابه‌جایی سوالات امتحانی و یا تحت فشار قرار دادن اساتید برای دریافت نمرات غیرقانونی عنوان شده است. این حادثه که به عنوان «رسوایی روی رسوایی» توصیف شده، پرده از یک شبکه فساد گسترده‌تر در این دانشکده برداشته است.

فساد سیستماتیک و فروش سوالات در دانشکده پزشکی

تحقیقات پلیس نشان می‌دهد که موضوع تنها به تعقیب مخفیانه محدود نمی‌شود. بازرسی‌های عمیق‌تر فاش کرد که در ۳ تا ۴ سال گذشته، سوالات امتحانی در این دانشکده در قبال دریافت مبالغ هنگفت به فروش می‌رسیده است [2]. در جریان این عملیات، پلیس نه تنها دانشجوی مذکور، بلکه یکی از اعضای هیئت علمی را نیز به اتهام همکاری در این شبکه فساد بازداشت کرد.

نکته تکان‌دهنده دیگر در این پرونده، کشف سلاح گرم در منزل دانشجوی مظنون است. این موضوع نشان می‌دهد که تهدیدات علیه امنیت اساتید فراتر از یک جاسوسی دیجیتال ساده بوده و ابعاد جنایی جدی‌تری داشته است. در پی این افشاگری‌ها، مدیریت دانشگاه مجبور شد سه امتحان نهایی را باطل اعلام کند که در نتیجه آن، ۲۴۵ دانشجو موظف به شرکت مجدد در آزمون‌ها شدند [1].

واکنش‌های سیاسی و ضرورت بازنگری در قوانین

این رسوایی به سرعت به پارلمان ترکیه نیز کشیده شد. حکمت یالیم هالیجی، نماینده حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، این موضوع را در صحن مجلس مطرح کرد و خواستار تحقیقات گسترده درباره نحوه نظارت بر سلامت آزمون‌ها شد. وی تاکید کرد که تبدیل شدن دانشجویان به پزشک از طریق تقلب و خرید سوالات، تهدیدی جدی برای سلامت عمومی جامعه در آینده است [2].

از سوی دیگر، این پرونده بار دیگر بحث سوءاستفاده از تکنولوژی‌های ردیابی مانند ایرتگ را داغ کرده است. اگرچه این ابزارها برای یافتن اشیای گم‌شده طراحی شده‌اند، اما در سال‌های اخیر به ابزاری برای «تعقیب مصرانه» (Stalking) تبدیل شده‌اند که در قوانین کیفری ترکیه جرم‌انگاری شده و مجازات‌های سنگینی از جمله حبس را در پی دارد [3].

امنیت حریم خصوصی اساتید در عصر دیجیتال

حادثه دانشگاه سلیمان دمیرل زنگ خطری برای تمامی نهادهای آموزشی است. استفاده از ابزارهای ارزان‌قیمت و در دسترس برای نقض حریم خصوصی اساتید، نشان‌دهنده نیاز مبرم به پروتکل‌های امنیتی جدید در محیط‌های دانشگاهی است. کارشناسان معتقدند که دانشگاه‌ها باید علاوه بر نظارت بر سلامت آزمون‌ها، راهکارهای مقابله با جاسوسی دیجیتال را نیز در دستور کار خود قرار دهند تا از تکرار چنین حوادثی که اعتبار علمی کشور را خدشه‌دار می‌کند، جلوگیری شود.