Üniversite Profesörlerinin Maaşlarında Dönüşüm; Kriterler Kıdem ve Diplomanın Ötesine Geçti

Üniversitelerde Mutlak Kıdem Çağının Sonu Vietnam.vn gibi kaynaklar tarafından yayınlanan raporlara göre, Temmuz 2026'nın başından itibaren akademik personel ve üniversite profesörlerinin maaş yapısında köklü bir dönüşüm başladı. Bu yeni yaklaşıma göre, artık sadece yüksek lisans/doktora derecelerine sahip olmak veya akademik bir pozisyonda uzun yıllar geçirmek, en yüksek maaş seviyesini almayı garanti etmeyecek [1]. Bu değişiklik, "iş pozisyonu" ve "bilimsel çıktı"nın maaş bordrolarında daha fazla ağırlık kazandığı statik bir sistemden dinamik bir modele geçiş anlamına geliyor.

161/2026 Sayılı Kararname Detayları ve Temel Maaş Artışı Hükümet, 161/2026/ND-CP sayılı kararnameyi yayınlayarak temel maaş oranını 2,53 milyon dong'a (yerel para birimi) yükseltti ve bu oran 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi [2]. Bu temel maaş artışı tüm kamu sektörü çalışanlarının yararına olsa da, üniversite profesörleri için önemli bir şartla birlikte geldi: Nihai maaş artık bu temel oran ile performans katsayılarının birleşimidir. 2026 başında yürürlüğe giren yeni öğretmen yasasına göre, eğitimcilerin ve profesörlerin maaşları devlet maaş skalasının en üst seviyesinde olmalıdır, ancak bu üstünlük periyodik değerlendirmelerde gerekli puanların alınmasına bağlıdır [3].

Bilimsel ve Eğitsel Başarılara Dayalı Ödüller Bu reformların en kilit bölümlerinden biri "performans sınıflandırma ve ödül sistemi"nin getirilmesidir. Yeni yasal maddelere göre, araştırma faaliyetlerine, eğitimsel yeniliklere ve uluslararası projelere aktif olarak katılan profesörler, hizmet yılı çerçevesi dışında hesaplanan olağanüstü ikramiyelere hak kazanırlar [1][2]. Bu sistem, daha az iş tecrübesine sahip olmalarına rağmen üniversite ortamında yüksek bilimsel etkiye sahip genç elitleri ve profesörleri teşvik etmek için tasarlanmıştır.

Yükseköğretim Kalitesi ve Bilimsel Rekabet Üzerindeki Etkiler Uzmanlar, kriterlerdeki bu değişikliğin akademik ortamlarda sağlıklı bir rekabet yaratacağına inanıyor. Daha önce genç profesörler, katı kıdem sistemi nedeniyle ekstra çaba gösterme motivasyonlarını kaybedebiliyorlardı. Şimdi, liyakat ve performansın salt deneyimin önüne geçmesiyle, bilimsel makalelerin ve öğretim yöntemlerinin kalitesinin artması bekleniyor. Ancak, bu planın uygulanmasındaki temel zorluk, maaş belirlenmesinde kişisel tercihlerin etkisini önlemek için profesör performansını değerlendirmede kesin ve adil göstergelerin formüle edilmesidir [3].