حمله گسترده هوایی آمریکا به ایران؛ تنگه هرمز مسدود شد

جزئیات عملیات «پاسخ سنگین» سنتکام در خاک ایران بامداد امروز، یکشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۵ (۱۲ ژوئیه ۲۰۲۶)، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که سومین دور از حملات هوایی خود علیه اهداف نظامی در ایران را با موفقیت به پایان رسانده است [۱]. در این عملیات که گسترده‌ترین موج حملات در هفته جاری توصیف شده، حدود ۱۴۰ هدف در استان‌های بوشهر، هرمزگان، خوزستان و کرمان مورد اصابت قرار گرفتند. به گفته مقامات پنتاگون، این حملات در پاسخ به هدف قرار گرفتن کشتی کانتینربر «GFS Galaxy» با پرچم قبرس در تنگه هرمز انجام شده است [۳].

گزارش‌ها حاکی از آن است که جنگنده‌های اف-۳۵، پهپادهای رزمی و ناوهای موشک‌انداز آمریکایی، زیرساخت‌های کلیدی از جمله سایت‌های پدافند هوایی، انبارهای پهپاد و موشک، و مراکز فرماندهی ساحلی را هدف قرار داده‌اند [۴]. سنتکام مدعی است که در مجموع سه شب عملیات، بیش از ۳۰۰ نقطه نظامی را برای کاهش توان تهاجمی ایران در آب‌های بین‌المللی منهدم کرده است.

پاسخ موشکی ایران و حمله به پایگاه‌های آمریکا در اردن و خلیج فارس ساعاتی پس از حملات آمریکا، روابط عمومی سپاه پاسداران از پاسخ قاطع به «تجاوزات دشمن» خبر داد. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، مراکز پشتیبانی لجستیکی و آشیانه‌های پهپادهای MQ-9 آمریکا در پایگاه «پرنس حسن» اردن هدف حملات پهپادی و موشکی قرار گرفته و منهدم شده‌اند [۲]. همزمان، گزارش‌هایی از وقوع انفجار در پایگاه‌های نظامی آمریکا در کویت، بحرین و قطر مخابره شده است.

نیروی دریایی سپاه پاسداران با صدور اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرد که تنگه هرمز تا اطلاع ثانوی و تا پایان مداخلات نظامی آمریکا در منطقه، به‌روی تمامی شناورها بسته خواهد بود [۵]. این اقدام که بلافاصله باعث جهش قیمت جهانی نفت شد، نگرانی‌های بین‌المللی درباره امنیت انرژی را به اوج خود رسانده است.

فروپاشی آتش‌بس ژوئن و بن‌بست دیپلماتیک این درگیری‌های خونین در حالی رخ می‌دهد که تنها یک ماه از امضای تفاهم‌نامه آتش‌بس میان دولت ترامپ و تهران در نیمه ژوئن ۲۰۲۶ می‌گذرد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با اعلام پایان اعتبار این توافق، مدعی شد که ایران با حمله به کشتی‌های تجاری، آتش‌بس را نقض کرده است [۳]. در مقابل، مقامات ایرانی از جمله محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، تاکید کردند که «دوران توافقات یک‌طرفه به پایان رسیده است» و ایران بهای هرگونه تعرض را به متجاوزان خواهد چشاند [۲].

پیامدهای اقتصادی و وضعیت داخلی ایران حملات اخیر خسارات سنگینی به زیرساخت‌های غیرنظامی نیز وارد کرده است. مدیرعامل توانیر از آسیب به بیش از دو هزار نقطه از شبکه برق کشور خبر داده و میزان خسارات را بالغ بر ۶۰ هزار میلیارد تومان برآورد کرده است [۳]. در بسیاری از شهرهای بزرگ از جمله تهران، قطعی گسترده برق گزارش شده است. در همین حال، امارات متحده عربی و قطر اعلام کرده‌اند که سامانه‌های پدافندی آن‌ها با پرتابه‌هایی که از سوی ایران شلیک شده بود، درگیر شده‌اند که نشان‌دهنده گسترش ابعاد جنگ به کل منطقه است [۵].