تغییر ناگهانی در توافق ایران و آمریکا؛ «بورگن‌اشتوک» جایگزین ژنو شد

جابه‌جایی از ژنو به بورگن‌اشتوک؛ آدرس جدید دیپلماسی در یک چرخش ناگهانی در روند دیپلماتیک میان تهران و واشینگتن، محل امضای رسمی تفاهم‌نامه صلح از شهر ژنو به منطقه «بورگن‌اشتوک» (Bürgenstock) در مرکز سوئیس تغییر یافت [1]. طبق گزارش‌های منتشر شده در تاریخ ۲۷ خرداد ۱۴۰۵، اگرچه انتظار می‌رفت مراسم امضا در ژنو برگزار شود، اما مقامات سوئیسی تایید کردند که این رویداد تاریخی روز جمعه، ۱۹ ژوئن (۲۹ خرداد)، در این تفرجگاه کوهستانی برگزار خواهد شد [3]. این تغییر مکان در حالی صورت می‌گیرد که پیش‌نویس تفاهم‌نامه پیش‌تر به صورت دیجیتال میان طرفین نهایی شده است.

کالبدشکافی تفاهم‌نامه ۱۴ ماده‌ای؛ پایان رسمی درگیری‌ها گزارش‌های دریافتی از منابع معتبری همچون «هالک تی‌وی» و «گاردین» حاکی از آن است که این توافق شامل ۱۴ بند کلیدی است که با هدف پایان دادن به ۱۰۷ روز تنش و درگیری نظامی تدوین شده است [1][2]. بر اساس این تفاهم‌نامه که به امضای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران رسیده است، طرفین متعهد به توقف فوری و دائمی جنگ در تمامی جبهه‌ها، از جمله لبنان، شده‌اند [1]. همچنین احترام به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی یکدیگر از اصول بنیادین این سند ذکر شده است.

صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری و بازگشایی شریان‌های اقتصادی یکی از مهم‌ترین بندهای این توافق، ایجاد یک صندوق توسعه اقتصادی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی ایران است که با مشارکت شرکت‌های آمریکایی، عربی و آسیایی تامین مالی خواهد شد [3]. در مقابل، ایران متعهد شده است که ظرف ۳۰ روز تردد تجاری در تنگه هرمز را به سطح پیش از جنگ بازگرداند [1]. ایالات متحده نیز متعهد به رفع محاصره دریایی و لغو تمامی تحریم‌های اولیه و ثانویه، از جمله تحریم‌های سازمان ملل و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شده است [2].

واکنش‌های بین‌المللی؛ حمایت گروه ۷ و نگرانی‌های تل‌آویو سران گروه ۷ در بیانیه‌ای رسمی از این توافق استقبال کرده و آن را فرصتی تاریخی برای ثبات خاورمیانه نامیده‌اند [3]. با این حال، گزارش‌ها حاکی از نارضایتی شدید در تل‌آویو است؛ جایی که بنیامین نتانیاهو این توافق را عقب‌نشینی واشینگتن از اهداف راهبردی خود می‌داند [3]. در همین حال، تیم‌های فنی در دوحه قطر در حال رایزنی برای نهایی کردن جزئیات اجرایی پیش از مراسم روز جمعه هستند [2]. این توافق یک بازه زمانی ۶۰ روزه را برای مذاکرات نهایی جهت دستیابی به یک پیمان جامع پایدار پیش‌بینی کرده است.