توافق ایران و آمریکا: جهش ۵۰ درصدی ترافیک کشتی‌ها در تنگه هرمز

بازگشت حیات به شریان اصلی انرژی جهان

پس از ماه‌ها تنش و درگیری که از فوریه ۲۰۲۶ آغاز شده بود، اکنون نشانه‌های جدی از بهبود وضعیت در یکی از استراتژیک‌ترین آبراه‌های جهان دیده می‌شود. بر اساس داده‌های شرکت تحلیلی «کپلر» (Kpler)، ترافیک کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز در هفته منتهی به اواخر ژوئن، نسبت به هفته پیش از آن حدود ۵۴ درصد رشد داشته است [۱][۲]. این افزایش ناگهانی مستقیماً به توافق موقتی مربوط می‌شود که در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶ میان ایالات متحده و ایران برای کاهش تنش‌ها و بازگشایی مسیرهای تجاری امضا شد.

جزئیات آماری تردد کشتی‌ها

طبق آمارهای منتشر شده، در هفته بین ۱۵ تا ۲۱ ژوئن، تنها ۲۲۳ کشتی تجاری از این تنگه عبور کرده بودند که میانگین روزانه ۳۲ کشتی را نشان می‌داد. اما در هفته بعد (۲۲ تا ۲۸ ژوئن)، این رقم به ۳۴۳ کشتی افزایش یافت که به معنای عبور روزانه ۴۹ کشتی است [۲][۴]. بیشترین میزان تردد در تاریخ ۲۴ ژوئن با ثبت عبور ۷۶ کشتی در یک روز گزارش شده است که شلوغ‌ترین روز این آبراه از زمان آغاز درگیری‌های نظامی در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ محسوب می‌شود [۱].

توافق ژوئن؛ گامی لرزان اما امیدوارکننده

توافق‌نامه‌ای که در ۱۸ ژوئن رسماً اجرایی شد، شامل بندهایی برای تضمین امنیت کشتی‌رانی تجاری در منطقه است. با این حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند که این صلح هنوز بسیار شکننده است. اگرچه ترافیک ۵۰ درصد رشد کرده، اما هنوز حدود ۷۰ درصد کمتر از سطح دوران پیش از جنگ است [۲]. در دوران صلح، روزانه به طور متوسط ۱۳۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور می‌کردند که اکنون این رقم به زیر ۵۰ کشتی در روز رسیده است [۴].

تأثیر بر بازارهای جهانی و امنیت منطقه

بخش عمده‌ای از کشتی‌های در حال تردد را نفت‌کش‌های حامل نفت خام و فرآورده‌های نفتی از کشورهای ایران، عربستان سعودی، امارات، عراق و کویت تشکیل می‌دهند [۱]. بازگشت این کشتی‌ها به مسیر اصلی، فشار صعودی بر قیمت جهانی انرژی را کاهش داده است. با این حال، بسیاری از شرکت‌های کشتی‌رانی بین‌المللی همچنان با احتیاط عمل کرده و منتظر تثبیت شرایط سیاسی هستند. گزارش‌ها حاکی از آن است که بخش بزرگی از تردد فعلی همچنان توسط «ناوگان سایه» و کشتی‌های تحت تحریم انجام می‌شود که از مسیرهای تعیین‌شده در آب‌های سرزمینی ایران استفاده می‌کنند [۲][۳].

چشم‌انداز آینده

در حالی که امروز اول جولای ۲۰۲۶ است، نگاه‌ها به ادامه مذاکرات در سوئیس دوخته شده است. موفقیت این توافق نه تنها برای ثبات قیمت نفت، بلکه برای امنیت بیش از ۲۰ هزار دریانوردی که تحت تأثیر بحران اخیر قرار گرفته‌اند، حیاتی است [۳]. اگر روند فعلی ادامه یابد، انتظار می‌رود تا پایان ماه اوت، ظرفیت تردد در تنگه هرمز به بیش از ۶۰ درصد دوران پیش از بحران بازگردد.