شکست آتش‌بس ایران و آمریکا؛ حمله سنگین ترامپ پس از خروج از ترکیه

در تاریخ ۹ ژوئیه ۲۰۲۶، خاورمیانه بار دیگر در آستانه یک جنگ تمام‌عیار قرار گرفت. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، که برای شرکت در سی و ششمین نشست سران ناتو به آنکارا سفر کرده بود، در جریان کنفرانس مطبوعاتی خود در پایتخت ترکیه اعلام کرد که توافق آتش‌بس میان واشینگتن و تهران که در اواسط ژوئن امضا شده بود، به طور کامل فروپاشیده است [۱]. ترامپ با لحنی تند، رهبران ایران را «افراد بیمار» خطاب کرد و تأکید کرد که دیگر تمایلی به ادامه مذاکرات با آن‌ها ندارد [۲].

پایان دیپلماسی در آنکارا و آغاز عملیات نظامی ترامپ در جریان دیدارهای خود در آنکارا، از جمله ملاقات با رجب طیب اردوغان و ولودیمیر زلنسکی، به صراحت اعلام کرد که صبر آمریکا در برابر اقدامات ایران در تنگه هرمز به پایان رسیده است [۵]. او بلافاصله پس از ترک ترکیه و در حالی که هنوز در مسیر بازگشت بود، دستور آغاز عملیات نظامی را صادر کرد. طبق بیانیه فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM)، جنگنده‌ها و موشک‌های آمریکایی حدود ۹۰ هدف نظامی را در طول خط ساحلی ایران بمباران کردند [۱]. این اهداف شامل سیستم‌های پدافند هوایی، ایستگاه‌های راداری، انبارهای پهپادی و زیرساخت‌های لجستیکی در شهرهایی نظیر بندرعباس، کنارک و چابهار بوده است [۳].

واکنش تهران و تلفات گزارش شده مقامات ایرانی بلافاصله به این حملات واکنش نشان دادند. وزارت بهداشت ایران تأیید کرد که در جریان این حملات دست‌کم ۱۴ نفر کشته و ۷۸ نفر زخمی شده‌اند [۱]. با این حال، گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروگاه اتمی بوشهر در این حملات آسیبی ندیده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که این اقدام آمریکا بی‌پاسخ نخواهد ماند و در اولین موج از حملات تلافی‌جویانه، پایگاه‌های نظامی آمریکا در بحرین (پایگاه شیخ عیسی) و کویت هدف قرار گرفته‌اند [۴].

ریشه‌های درگیری و آینده مبهم منطقه تنش‌های اخیر پس از آن شدت گرفت که آمریکا مدعی شد ایران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز حمله کرده و مفاد تفاهم‌نامه آتش‌بس را نقض نموده است [۲]. ترامپ در سخنان خود تأکید کرد که هدف اصلی او جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است و تا زمانی که این هدف محقق نشود، فشارها ادامه خواهد یافت [۵]. تحلیلگران معتقدند که شکست این آتش‌بس کوتاه‌مدت، امیدها برای دستیابی به یک صلح پایدار در منطقه را به شدت کاهش داده و بازارهای جهانی نفت را با شوک جدیدی مواجه کرده است [۳][۴]. در حالی که ترامپ اعلام کرده به دنبال جنگ طولانی‌مدت نیست، اما هشدار داده است که «هر اتفاقی بیفتد، بسیار سریع رخ خواهد داد» [۴].