موج شوک در جنگ آمریکا و ایران: اروپا در وضعیت هشدار و تغییر موازنه بازارها

بیانیه آنکارا و آغاز دور جدید درگیری‌های نظامی

در تاریخ ۸ ژوئیه ۲۰۲۶، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در جریان نشست سران ناتو در آنکارا به طور رسمی اعلام کرد که آتش‌بس شکننده با ایران به پایان رسیده است [۳]. این اعلامیه بلافاصله با عملیات نظامی گسترده فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) علیه مواضع راداری و پدافندی ایران در سواحل خلیج فارس همراه شد. هدف از این حملات، مقابله با تهدیدات ایران علیه کشتیرانی آزاد در منطقه عنوان شده است [۱]. در پاسخ، نیروهای ایرانی تأسیسات مرتبط با ایالات متحده در امارات متحده عربی، کویت و بحرین را هدف حملات پهپادی و موشکی قرار دادند که منجر به تشدید بی‌سابقه تنش‌ها در منطقه شد [۱][۵].

بحران انرژی در اروپا و انسداد شریان حیاتی هرمز

یکی از تکان‌دهنده‌ترین پیامدهای این درگیری، اعلام انسداد تنگه هرمز توسط مقامات تهران بود. این تنگه که مسیر عبور بیش از ۲۰ درصد از نفت خام و گاز طبیعی مایع (LNG) جهان است، اکنون به میدان نبرد تبدیل شده است [۳]. این وضعیت اروپا را در وضعیت هشدار قرار داده است؛ گزارش‌ها حاکی از آن است که ذخایر سوخت جت در کشورهای اروپایی به کمتر از ۳۰ روز کاهش یافته و قیمت انرژی در آلمان و فرانسه جهش چشمگیری داشته است [۱]. صندوق بین‌المللی پول (IMF) نیز با هشدار نسبت به اختلال در زنجیره تأمین جهانی، پیش‌بینی رشد اقتصادی سال ۲۰۲۶ را به ۳ درصد کاهش داد [۴].

بازارهای جهانی در شوک؛ از سقوط وال‌استریت تا سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو

بازارهای مالی جهان با ریزش سنگین به این تحولات واکنش نشان دادند. شاخص داو جونز بیش از ۸۰۰ واحد سقوط کرد و بازارهای آسیایی نیز شاهد افت شدید بودند [۳]. قیمت نفت برنت با جهشی ۷ درصدی به بالای ۸۰ دلار در هر بشکه رسید که نگرانی‌ها از موج جدید تورم جهانی را تقویت کرده است [۲]. در این میان، نگاه‌ها به کوین وارش، رئیس جدید فدرال رزرو آمریکا، دوخته شده است. تحلیل‌گران انتظار دارند فدرال رزرو برای مهار تورم ناشی از جنگ، نرخ بهره را در سطوح بالا حفظ کرده یا حتی افزایش دهد، اقدامی که فشار مضاعفی بر بازارهای بورس و دارایی‌های ریسکی وارد می‌کند [۲][۳].

صورت‌حساب سنگین برای سرمایه‌گذار ترکیه‌ای: طلا و لیر در تلاطم

سرمایه‌گذاران در ترکیه از این بحران مصون نمانده‌اند. در بازار آزاد استانبول و بازار سرپوشیده (Kapalıçarşı)، قیمت هر گرم طلا با جهشی بی‌سابقه به مرز ۸۰۰۰ لیر نزدیک شده است [۱]. فرار سرمایه‌گذاران به سمت «پناهگاه‌های امن» مانند دلار آمریکا، فشار شدیدی بر لیر ترکیه وارد کرده و بازارهای ارز دیجیتال نیز شاهد خروج گسترده نقدینگی بوده‌اند [۱][۲]. کارشناسان هشدار می‌دهند که تداوم این درگیری می‌تواند هزینه‌های واردات انرژی ترکیه را به شدت افزایش داده و تراز تجاری کشور را با چالش جدی مواجه کند [۱]. در حالی که جهان در انتظار نتایج نشست‌های دیپلماتیک در پاکستان است، بازارها همچنان در وضعیت آماده‌باش کامل به سر می‌برند.