ABD-İran Savaşında Şok Dalgaları: Avrupa Alarmda ve Piyasaların Dengesi Değişiyor

Ankara Bildirisi ve Yeni Askeri Çatışma Döneminin Başlangıcı

8 Temmuz 2026 tarihinde, ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'daki NATO zirvesi sırasında İran ile olan hassas ateşkesin resmen sona erdiğini duyurdu [3]. Bu açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Basra Körfezi kıyılarındaki İran radar ve savunma mevzilerine yönelik kapsamlı askeri operasyonlar başlattı. Bu saldırıların amacı, bölgedeki serbest seyrüsefere yönelik İran tehditlerine karşı koymak olarak belirtildi [1]. Yanıt olarak İran güçleri, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD ile bağlantılı tesisleri insansız hava araçları ve füzelerle hedef alarak bölgedeki gerilimi eşi benzeri görülmemiş bir düzeye taşıdı [1][5].

Avrupa'da Enerji Krizi ve Hürmüz Can Damarının Kapatılması

Bu çatışmanın en sarsıcı sonuçlarından biri, Tahran yetkililerinin Hürmüz Boğazı'nı kapattığını duyurması oldu. Dünyadaki ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) %20'sinden fazlasının geçiş güzergahı olan bu boğaz, artık bir savaş alanına dönüşmüş durumda [3]. Bu durum Avrupa'yı yüksek alarm durumuna geçirdi; raporlar Avrupa ülkelerindeki jet yakıtı rezervlerinin 30 günün altına düştüğünü, Almanya ve Fransa'da enerji fiyatlarının keskin bir artış gösterdiğini ortaya koyuyor [1]. Uluslararası Para Fonu (IMF) da küresel tedarik zincirindeki aksamalar konusunda uyarıda bulunarak 2026 ekonomik büyüme tahminini %3'e düşürdü [4].

Küresel Piyasalar Şokta; Wall Street'in Çöküşünden Fed'in Sıkılaştırma Politikalarına

Küresel finans piyasaları bu gelişmelere ağır kayıplarla tepki verdi. Dow Jones endeksi 800 puandan fazla değer kaybederken, Asya piyasalarında da sert düşüşler görüldü [3]. Brent petrol fiyatları %7'lik bir sıçramayla varil başına 80 doların üzerine çıkarak yeni bir küresel enflasyon dalgası endişelerini güçlendirdi [2]. Bu sırada gözler ABD Federal Rezerv'in (Fed) yeni başkanı Kevin Warsh'a çevrildi. Analistler, Fed'in savaş kaynaklı enflasyonu dizginlemek için faiz oranlarını yüksek seviyelerde tutmasını veya daha da artırmasını bekliyor; bu hamle borsa ve riskli varlıklar üzerinde ek baskı oluşturuyor [2][3].

Türk Yatırımcı İçin Ağır Fatura: Altın ve Lira Çalkantıda

Türkiye'deki yatırımcılar bu krizden muaf kalmadı. İstanbul serbest piyasasında ve Kapalıçarşı'da gram altın fiyatı, benzeri görülmemiş bir sıçramayla 8000 Lira sınırına yaklaştı [1]. Yatırımcıların ABD Doları gibi "güvenli limanlara" kaçışı Türk Lirası üzerinde yoğun bir baskı oluştururken, kripto para piyasalarından da büyük bir nakit çıkışı yaşandı [1][2]. Uzmanlar, bu çatışmanın devam etmesinin Türkiye'nin enerji ithalat maliyetlerini keskin bir şekilde artırabileceği ve ülkenin ticaret dengesini ciddi bir zorlukla karşı karşıya bırakabileceği konusunda uyarıyor [1]. Dünya Pakistan'daki diplomatik görüşmelerin sonuçlarını beklerken, piyasalar tam alarm durumunda kalmaya devam ediyor.