تنش در تنگه هرمز؛ حمله آمریکا به ایران و اعلام پایان آتش‌بس توسط ترامپ

حملات گسترده سنتکام به خاک ایران فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد که در واکنش به حملات اخیر به کشتی‌های تجاری، بیش از ۸۰ هدف نظامی را در داخل خاک ایران هدف قرار داده است [1]. این عملیات که در ساعات پایانی روز سه‌شنبه ۷ ژوئیه آغاز شد، شامل بمباران سیستم‌های پدافند هوایی، مراکز فرماندهی، سایت‌های راداری ساحلی و انهدام بیش از ۶۰ قایق تندرو متعلق به سپاه پاسداران بوده است [1][3]. مقامات واشینگتن این اقدام را پاسخی ضروری به «تروریسم بین‌المللی» علیه نفتکش‌های غیرنظامی در تنگه هرمز توصیف کردند؛ جایی که اخیراً یک نفتکش قطری حامل گاز مایع و یک نفتکش سعودی مورد اصابت قرار گرفته بودند [2][5].

دونالد ترامپ در آنکارا: «آتش‌بس به پایان رسید» دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، که برای شرکت در سی‌وششمین نشست سران ناتو در آنکارا به سر می‌برد، در یک کنفرانس خبری مشترک با دبیرکل ناتو، رسماً پایان توافق آتش‌بس با تهران را اعلام کرد [4]. ترامپ با لحنی تند اظهار داشت: «به نظر من آتش‌بس با ایران تمام شده است. آن‌ها دروغگو هستند و به تفاهم‌نامه‌ای که ماه گذشته امضا شد، پایبند نماندند» [4]. وی همچنین افزود که ایران هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد و مدعی شد که حملات شب گذشته آسیب جدی به زیرساخت‌های نظامی این کشور وارد کرده است [5]. ترامپ در بخش دیگری از سخنانش به موضوعات دیگر ناتو نیز پرداخت و ضمن انتقاد شدید از اسپانیا، تایید کرد که ترکیه جنگنده‌های F-35 را دریافت خواهد کرد.

پاسخ موشکی ایران و هدف قرار دادن پایگاه‌های منطقه در مقابل، جمهوری اسلامی ایران ایالات متحده را به نقض صریح تفاهم‌نامه ژوئن متهم کرد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای اعلام کرد که در پاسخ به تجاوزات آمریکا، ۸۵ مرکز نظامی این کشور در بحرین و کویت را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داده است [1][3]. گزارش‌های میدانی از شنیده شدن صدای آژیر خطر در پایگاه‌های آمریکایی در منطقه حکایت دارد و ارتش کویت نیز تایید کرد که پدافند هوایی این کشور با «اهداف متخاصم» درگیر شده است [3]. وزارت امور خارجه ایران هشدار داد که این حملات، توافقات قبلی را از درجه اعتبار ساقط کرده و تهران برای محافظت از حاکمیت خود دست به اقدامات قاطع‌تری خواهد زد.

بحران در امنیت دریایی و بازارهای انرژی با بالا گرفتن شعله‌های درگیری، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) سطح تهدید در تنگه هرمز را به وضعیت «بحرانی» (Severe) ارتقا داد [2]. این بالاترین سطح هشدار امنیتی برای کشتیرانی در این منطقه از ماه ژوئن تاکنون است. در پی این تحولات، قیمت جهانی نفت با جهش ناگهانی روبرو شد و بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی مسیر نفتکش‌های خود را تغییر دادند [5]. تحلیلگران معتقدند که خروج از آتش‌بس و بازگشت تحریم‌های نفتی که ترامپ در آنکارا به آن اشاره کرد، می‌تواند ثبات بازار انرژی را برای ماه‌های آینده به شدت تحت تاثیر قرار دهد.