Hürmüz Boğazı'nda Gerilim; ABD'den İran'a Saldırı ve Trump'tan Ateşkesin Sonu Açıklaması

CENTCOM'dan İran Topraklarına Kapsamlı Saldırılar Amerika Birleşik Devletleri Merkez Komutanlığı (CENTCOM), ticari gemilere yönelik son saldırılara yanıt olarak İran toprakları içindeki 80'den fazla askeri hedefi vurduğunu açıkladı [1]. 7 Temmuz Salı günü geç saatlerde başlayan bu operasyon; hava savunma sistemlerinin, komuta merkezlerinin, kıyı radar sahalarının bombalanmasını ve Devrim Muhafızları Ordusu'na ait 60'tan fazla sürat teknesinin imha edilmesini içeriyordu [1][3]. Washington yetkilileri, bu eylemi Hürmüz Boğazı'ndaki sivil tankerlere yönelik "uluslararası terörizme" gerekli bir yanıt olarak nitelendirdi; zira bölgede yakın zamanda Katar'a ait bir sıvılaştırılmış doğalgaz tankeri ve bir Suudi tankeri vurulmuştu [2][5].

Donald Trump Ankara'da: "Ateşkes Sona Erdi" 36. NATO Liderler Zirvesi'ne katılmak üzere Ankara'da bulunan ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri ile düzenlediği ortak basın toplantısında Tahran ile yapılan ateşkes anlaşmasının resmen sona erdiğini duyurdu [4]. Trump sert bir dille şunları söyledi: "Bence İran ile ateşkes bitti. Onlar yalancı ve geçen ay imzalanan mutabakat zaptına sadık kalmadılar" [4]. Ayrıca İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini ekledi ve dün geceki saldırıların ülkenin askeri altyapısına ciddi zarar verdiğini iddia etti [5]. Konuşmasının başka bir bölümünde diğer NATO konularına da değinen Trump, İspanya'yı sert bir şekilde eleştirirken Türkiye'nin F-35 savaş uçaklarını teslim alacağını doğruladı.

İran'ın Füze Yanıtı ve Bölgesel Üslerin Hedef Alınması Buna karşılık İran İslam Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri'ni Haziran mutabakatını açıkça ihlal etmekle suçladı. Devrim Muhafızları Ordusu yaptığı açıklamada, ABD saldırganlığına yanıt olarak bu ülkenin Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 askeri merkezini füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığını duyurdu [1][3]. Saha raporları bölgedeki ABD üslerinde siren seslerinin duyulduğunu belirtirken, Kuveyt ordusu da hava savunma sistemlerinin "düşman hedeflere" müdahale ettiğini doğruladı [3]. İran Dışişleri Bakanlığı, bu saldırıların önceki anlaşmaları geçersiz kıldığı ve Tahran'ın egemenliğini korumak için daha kararlı adımlar atacağı konusunda uyardı.

Deniz Güvenliği ve Enerji Pazarlarında Kriz Çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), Hürmüz Boğazı'ndaki tehdit seviyesini "Kritik" (Severe) durumuna yükseltti [2]. Bu, Haziran ayından bu yana bölgedeki gemicilik için en yüksek güvenlik uyarı seviyesidir. Bu gelişmelerin ardından küresel petrol fiyatları ani bir sıçrama yaşadı ve birçok nakliye şirketi tankerlerinin rotasını değiştirdi [5]. Analistler, ateşkesin sona ermesinin ve Trump'ın Ankara'da işaret ettiği petrol yaptırımlarının geri dönmesinin, önümüzdeki aylarda enerji piyasası istikrarını ciddi şekilde etkileyebileceğine inanıyor.