بحران ایران و آمریکا؛ قیمت گازوئیل در ترکیه از مرز ۷۷ لیر گذشت

انفجار قیمت‌ها در پی تنش‌های ژئوپلیتیک

امروز، ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶، بازار انرژی ترکیه با شوک بزرگی روبرو شده است. در حالی که درگیری‌های نظامی میان ایالات متحده و ایران وارد نهمین شب متوالی خود شده، قیمت نفت برنت در بازارهای جهانی با جهشی خیره‌کننده به بالای ۹۰ دلار در هر بشکه رسیده است [2]. این تنش‌ها که اکنون به حملات مستقیم به زیرساخت‌ها و شناورها در خلیج فارس کشیده شده، مستقیماً بر قیمت تمام‌شده سوخت در کشورهای واردکننده انرژی از جمله ترکیه تأثیر گذاشته است.

گزارش‌های واصله از منابع دیپلماتیک و نظامی حاکی از آن است که تردد نفت‌کش‌ها در تنگه هرمز به شدت کاهش یافته و از میانگین ۸ فروند در روز به تنها ۴ فروند رسیده است [2]. این انسداد غیررسمی، نگرانی‌ها از کمبود عرضه جهانی را تشدید کرده و باعث شده است که بازارهای آتی سوخت با نوسانات شدیدی روبرو شوند.

وضعیت جایگاه‌های سوخت در ترکیه: عبور از مرز ۷۷ لیر

طبق گزارش اختصاصی روزنامه «جمهوریت»، موج جدید افزایش قیمت‌ها که از نیمه‌شب امشب اجرایی می‌شود، قیمت گازوئیل (موتورین) را در برخی استان‌های ترکیه به بالای ۷۷ لیر خواهد رساند [1]. بر اساس این گزارش، یک افزایش قیمت ۱.۱۲ لیری در راه است که قیمت‌ها را در کلان‌شهرهایی مانند استانبول به حدود ۷۴.۲۵ لیر و در آنکارا به ۷۵.۳۷ لیر می‌رساند، اما در استان‌های شرقی ترکیه به دلیل هزینه‌های لجستیکی، قیمت هر لیتر گازوئیل از مرز ۷۷.۰۹ لیر عبور خواهد کرد [1].

این افزایش قیمت در حالی رخ می‌دهد که تنها چند روز پیش نیز قیمت‌ها به دلیل نوسانات نرخ ارز و مالیات‌های جدید افزایش یافته بود. مصرف‌کنندگان ترکیه‌ای اکنون با واقعیتی روبرو هستند که در آن قیمت سوخت نسبت به سال گذشته بیش از ۲۰ درصد رشد داشته است [3].

بحران در تنگه هرمز و امنیت عرضه

دلیل اصلی این وضعیت بحرانی، بن‌بست نظامی در تنگه هرمز است. ایالات متحده اعلام کرده است که یک محاصره دریایی بر بنادر ایران اعمال می‌کند، در حالی که ایران تأکید دارد کشتی‌هایی را که قوانین ناوبری در این آبراه استراتژیک را نقض کنند، هدف قرار خواهد داد [2]. این تقابل باعث شده است که هزینه‌های بیمه حمل‌ونقل دریایی به شدت افزایش یابد که این هزینه مستقیماً در قیمت نهایی سوخت در جایگاه‌های پمپ بنزین ترکیه منعکس می‌شود.

پیامدهای اقتصادی و فشار بر شهروندان

افزایش قیمت گازوئیل به ۷۷ لیر، فراتر از یک عدد ساده در تابلوهای جایگاه سوخت است؛ این موضوع به معنای افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل کالا، مواد غذایی و خدمات در سراسر ترکیه است. دولت ترکیه پیش از این تلاش کرده بود با استفاده از مکانیزم‌های مالیاتی (SCT) بخشی از فشار قیمت‌ها را جذب کند، اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که این سپرهای حمایتی به دلیل فشارهای بودجه‌ای در حال حذف شدن هستند [3].

کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که اگر تنش‌های میان واشینگتن و تهران در روزهای آینده فروکش نکند، احتمال رسیدن قیمت سوخت به ارقام حتی بالاتر نیز وجود دارد. در حال حاضر، صف‌های طولانی در برخی جایگاه‌های سوخت ترکیه پیش از اعمال قیمت‌های جدید مشاهده شده است، زیرا شهروندان نگران تداوم این روند صعودی هستند [1].