ادعای جنجالی درباره توافق بزرگ: آیا جهان شاهد امضای صلح در ژنو خواهد بود؟

امروز، ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶، نگاه تمامی محافل دیپلماتیک و بازارهای جهانی به سوی سوئیس معطوف شده است. روزنامه «ترکیه» (Türkiye Gazetesi) در گزارشی اختصاصی با تیتر «دنیا منتظر این امضا است»، مدعی شد که مقدمات یک نشست فوق‌العاده در ژنو فراهم شده که می‌تواند به ماه‌ها درگیری و بی‌ثباتی در منطقه پایان دهد [۱]. این ادعا در حالی مطرح می‌شود که گزارش‌های مشابهی از سوی خبرگزاری‌های بین‌المللی نظیر رویترز و بلومبرگ نیز منتشر شده است.

جزئیات توافق احتمالی در ژنو بر اساس اطلاعات درز کرده به رسانه‌ها، سندی که قرار است در ژنو به امضا برسد، یک «یادداشت تفاهم» (MoU) برای توقف مخاصمات در خلیج فارس است. منابع دیپلماتیک اعلام کرده‌اند که این توافق شامل بازگشایی فوری تنگه هرمز، لغو بخشی از تحریم‌های نفتی ایران و آزادسازی میلیاردها دلار از دارایی‌های مسدود شده این کشور است [۲]. همچنین گفته می‌شود که این سند بر آتش‌بس در تمامی جبهه‌ها، از جمله جنوب لبنان، تأکید دارد [۳]. برخی منابع از این سند با عنوان «اعلامیه اسلام‌آباد» یاد می‌کنند که نشان‌دهنده نقش کلیدی پاکستان در میانجی‌گری میان دو طرف است.

همزمانی با اجلاس سران G7 انتخاب ژنو به عنوان مکان احتمالی امضا، با برگزاری اجلاس سران گروه هفت (G7) در شهر «اویان» فرانسه که در نزدیکی مرز سوئیس قرار دارد، مرتبط است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که برای شرکت در این اجلاس راهی اروپا شده، در اظهاراتی خوش‌بینانه اعلام کرده است که توافق با ایران در مرحله «تأیید نهایی» قرار دارد [۴]. بر اساس گزارش‌ها، احتمال می‌رود جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، به عنوان نمایندگان دو طرف در این مراسم حضور یابند [۲].

تردیدها و واکنش‌های متناقض با وجود خوش‌بینی‌های ابراز شده از سوی واشینگتن، مقامات تهران همچنان با احتیاط برخورد می‌کنند. سخنگوی وزارت امور خارجه ایران اعلام کرده است که هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده و گزارش‌های مربوط به امضای توافق در روز یکشنبه را «زودهنگام» خوانده است [۵]. از سوی دیگر، گزارش‌ها حاکی از آن است که روند تأیید نهایی در تهران به دلیل پیچیدگی‌های ارتباطی با لایه های عالی تصمیم‌گیری، با کندی پیش می‌رود [۳]. همچنین، اسرائیل نارضایتی شدید خود را از این روند ابراز کرده و بنیامین نتانیاهو تأکید کرده است که تل‌آویو خود را متعهد به این توافق نمی‌داند [۴].

تأثیر بر بازارهای جهانی انتشار خبر احتمال امضای این توافق، بلافاصله تأثیر خود را بر بازارهای انرژی و بورس نشان داد. قیمت جهانی نفت با کاهش محسوسی روبرو شد و شاخص‌های بورس در نیویورک و اروپا صعود کردند. تحلیلگران معتقدند اگر این امضا در روزهای آینده در ژنو انجام شود، بزرگترین گشایش دیپلماتیک در دهه اخیر رقم خواهد خورد که نه تنها امنیت انرژی را تضمین می‌کند، بلکه از وقوع یک جنگ تمام‌عیار در خاورمیانه جلوگیری خواهد کرد [۱][۵].