İran, ABD ve İsrail Savaşı Hakkında Kritik Uyarı; Gerçek Kazanan Kim?

Bugün, 26 Haziran 2026, Orta Doğu aylardır süren ağır çatışmaların enkazı altından doğrulmaya çalışırken, yeni analizler bölgenin büyük güçleri arasında kurulan barışın sanılandan çok daha kırılgan olduğunu gösteriyor. Tanınmış güvenlik ve terör uzmanı Mete Yarar, katıldığı bir analiz yayınında İran, ABD ve İsrail arasındaki savaşın nihai galibi hakkında hüküm vermek için henüz erken olduğunu ve bu jeopolitik hesaplaşmanın gerçek sonuçlarının yıllar sonra ortaya çıkacağını uyardı [1].

Mete Yarar'ın Uyarısı: Kısa Vadeli Sonuçların Ötesi "Kaybeden kim?" sorusunu soran Mete Yarar, sadece kısa vadeli askeri sonuçlara bakmanın yanıltıcı olabileceğini vurguladı. Yarar, bu üç güç tarafından atılan her stratejik adımın, boyutları gelecekte netleşecek daha büyük bir planın parçası olduğuna inanıyor [1]. Bu uyarı, Mart ayında Tahran'a yönelik kapsamlı hava saldırılarıyla başlayan 2026 savaşının, çatışmalar süresince 3.300'den fazla İranlı ve 13 Amerikan askerinin ölümü dahil olmak üzere ağır insani ve ekonomik maliyetler bıraktığı bir dönemde geldi [2][3].

Kırılgan Washington-Tahran Anlaşması 17 Haziran 2026'da ABD ve İran başkanları Donald Trump ve Mesud Pezeşkiyan, çatışmaları resmen sona erdirmek için bir Mutabakat Zaptı (MoU) imzaladı [2][5]. Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğuyla sağlanan bu anlaşma, bazı yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasına yönelik maddeler içeriyor [4]. Ancak raporlar, bu anlaşmanın her iki ülke içinde ve İsrailli yetkililer tarafından sert muhalefetle karşılaştığını gösteriyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington'un yalnızca "gerçek ve doğrulanabilir" bir anlaşmayı kabul edeceğini vurguladı [4].

Lübnan ve Hürmüz Boğazı'nda Gerginlik Ateşkese rağmen Lübnan-İsrail sınırındaki durum kritikliğini koruyor. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, ABD'den İsrail güçlerinin Güney Lübnan'dan çekilmesi yönünde bir talep gelmediğini ve İsrail ordusunun Hizbullah mevzilerine yönelik operasyonlarına devam ettiğini açıkça belirtti [3][4]. Aynı zamanda İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'ndan yapılacak her türlü yetkisiz geçişin kararlı bir tepkiyle karşılanacağı konusunda uyardı. Savaş sırasında tamamen kapatılan bu boğaz, şimdi "iradeler savaşı"nın ana noktası haline geldi [2][3].

Ekonomik ve Jeopolitik Görünüm 2026 savaşı küresel ekonomiye ölümcül bir darbe vurdu. Dünya Bankası, 2026 yılı küresel ekonomik büyüme tahminini pandemi döneminden bu yana en düşük seviye olan %2,5'e indirdi [2]. İç piyasalarda doların fiyatı 46 Lira sınırına (Türkiye piyasasında) dayanırken, altın eşi benzeri görülmemiş seviyelere ulaştı [1]. Analistler, ABD uçak gemileri bölgeyi terk etmediği ve İran'ın nükleer programı üzerinde nihai bir anlaşmaya varılmadığı sürece, topyekün savaşa dönüş riskinin Orta Doğu'nun üzerinde bir gölge gibi kalmaya devam edeceğine inanıyor [3].