Dört ABD askeri uçağının Avrupa'ya gönderilmesi ve 14 maddelik bir mutabakat zaptının detaylarının ifşa edilmesiyle, İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ilişkiler 12 Haziran 2026'da belirleyici ve benzeri görülmemiş bir aşamaya ulaştı.
Dünya Tahran ve Washington arasındaki diplomatik hareketliliği yakından takip ederken, 13 Haziran 2026'da yayınlanan raporlar tarihi bir anlaşmanın "son virajına" girildiğini gösteriyor. Türk medya kuruluşu Milliyet'in haberine göre, dört ABD askeri nakliye uçağı olası bir imza töreni hazırlıkları için harekete geçti ve aynı zamanda gizli bir mutabakat zaptının maddeleri medyaya sızdı [1].
Anlaşma Eşiğinde Hava Hareketliliği; Hedef: Cenevre? Raporlar, ABD Hava Kuvvetleri'ne ait dört C-17 uçağının özel ekipmanlarla Avrupa'ya doğru yola çıktığını gösteriyor. Bu uçuşların, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İranlı yetkililerle mutabakat zaptı imza törenine katılmak üzere Cenevre'ye yapacağı olası ziyaret kapsamında gerçekleştirildiği söyleniyor [2]. Pentagon bu görevi henüz resmen onaylamamış olsa da, bu uçuşların Donald Trump'ın "Büyük Bir Anlaşma"nın yakın olduğuna dair açıklamalarıyla eş zamanlı olması, spekülasyonları kesinliğe yaklaştırdı [1].
14 Maddelik Mutabakat Zaptının İfşası; Hürmüz'ün Açılmasından Varlıkların Serbest Bırakılmasına Bazı kaynakların "İslamabad Deklarasyonu" olarak adlandırdığı bu mutabakat zaptının detaylarının sızması, olası anlaşmanın geniş boyutlarını ortaya çıkardı. Sızan maddelere göre bu anlaşma, nihai nükleer müzakereler için 60 günlük bir süreyi kapsıyor [3]. Bu süre zarfında Amerika Birleşik Devletleri, deniz ablukasını kaldırmayı ve 30 gün içinde Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı taahhüt etti. Ayrıca raporlar, İran'ın dondurulmuş 24 milyar dolarlık varlığının serbest bırakılacağını ve bunun yarısının müzakerelerin resmi başlangıcından önce Tahran'ın erişimine sunulması gerektiğini belirtiyor [3].
Çelişkili Tepkiler; Trump'ın İyimserliğinden Teknik Şüphelere Bu bilgilerin sızmasına tepki gösteren Donald Trump, anlaşmanın yakınlığını teyit ederken, İran medyasında yayınlanan bazı maddelerin "yazılı metinle ilgisiz" olduğunu savundu ve İranlı müzakerecileri bilgi sızdırma konusunda "adil olmayan" bir tutum sergilemekle suçladı [2]. Öte yandan İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, mutabakat metninin iki sayfadan az olduğunu teyit ederek, bu belgenin her kelimesinin titizlikle incelendiğini ve temel amacın Lübnan dahil tüm cephelerde savaşı sona erdirmek olduğunu vurguladı [3].
Bölgesel Görünüm; Deniz Ablukasının Sonu ve Yeni Bir Dönemin Başlangıcı mı? İmzalanması halinde bölgenin jeopolitik haritasını değiştirebilecek olan bu anlaşma, ABD'nin askeri güçlerinin bir kısmını İran çevresindeki bölgelerden çekme taahhüdünü de içeriyor [3]. Ancak füze programı ve uranyum zenginleştirmenin kesin detayları gibi hassas konular müzakerelerin ikinci aşamasına bırakıldı [1]. Uluslararası gözlemciler, bu mutabakatın başarısının 60 günlük süredeki taahhütlerin titizlikle uygulanmasına bağlı olduğuna ve herhangi bir güven ihlalinin bölgeyi yeniden askeri gerilimlere sürükleyebileceğine inanıyor.
Avrupa'ya dört C-17 uçağının gönderilmesi, İran-ABD anlaşmasının yakında imzalanacağına dair spekülasyonları güçlendirdi.
linkKaynaklar
- ABD-İran hattında son viraj! Dört uçak yola çıktı: Mutabakat zaptı sızdı — Milliyet (2026-06-12)
- What's in the Iran deal Trump says he's ready to sign — Axios (2026-06-11)
- جزئیاتی از پیشنویس یادداشت تفاهم ۲ صفحهای ایران و آمریکا — Entekhab (2026-06-13)



