شوک «توافق هرمز» به بازارهای جهانی؛ سقوط آزاد نفت و پرواز طلا

بازگشایی شریان حیاتی انرژی و سقوط قیمت نفت اعلام خبر توافق میان ایران و آمریکا که به «توافق هرمز» شهرت یافته، بلافاصله تأثیر خود را بر بازار انرژی نشان داد. با انتشار بیانیه نخست‌وزیر پاکستان مبنی بر توقف درگیری‌ها و بازگشایی تنگه هرمز، قیمت نفت خام برنت با سقوطی ۴.۷ درصدی به محدوده ۸۳ دلار در هر بشکه رسید [۲]. این کاهش قیمت در حالی رخ داد که در ماه‌های اخیر، به دلیل انسداد مسیرهای کشتیرانی و محاصره دریایی، قیمت نفت تا مرز ۱۲۶ دلار نیز پیش رفته بود. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با تأیید این توافق اعلام کرد که دستور لغو ابلوکه بنادر ایران را صادر کرده است تا جریان انرژی در جهان به حالت عادی بازگردد [۱].

پارادوکس طلا: صعود در میانه صلح برخلاف انتظار اولیه که صلح باید منجر به کاهش قیمت دارایی‌های امن شود، بهای جهانی طلا با جهشی خیره‌کننده به بالای ۴۳۲۰ دلار در هر اونس رسید [۳]. تحلیلگران اقتصادی معتقدند تضعیف شاخص دلار آمریکا به پایین‌ترین سطح ۱۰ روزه و تغییر انتظارات تورمی، عامل اصلی این صعود بوده است. کاهش قیمت نفت باعث شده تا سرمایه‌گذاران امیدوار باشند فدرال رزرو نرخ بهره را در نشست آتی خود ثابت نگه دارد؛ موضوعی که جذابیت طلا را به عنوان یک دارایی بدون بهره افزایش داده است [۴]. در بازار داخلی ترکیه نیز رسانه‌هایی مانند «هالک تی‌وی» از هجوم سرمایه‌گذاران به بازار طلا خبر داده‌اند [۱].

جزئیات دیپلماتیک و نقش میانجی‌ها این توافق که قرار است روز جمعه ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶ در سوئیس به طور رسمی امضا شود، حاصل ماه‌ها رایزنی فشرده با میانجی‌گری پاکستان و قطر است [۲]. طبق گزارش‌های منتشر شده، این تفاهم‌نامه شامل یک بازه زمانی ۶۰ روزه برای حل و فصل مسائل پیچیده‌تر از جمله برنامه هسته‌ای و آزادسازی دارایی‌های مسدود شده ایران است. مقامات ترکیه، از جمله هاکان فیدان، وزیر امور خارجه، ضمن استقبال از این روند، آن را گامی حیاتی برای ثبات منطقه توصیف کرده‌اند [۱].

واکنش بازار ارز و دارایی‌های دیجیتال تأثیر این خبر بر بازار ارز ایران نیز آنی بود. قیمت تتر و دلار در بازارهای غیررسمی با ریزشی سنگین مواجه شد و به کمترین سطح خود در دو ماه اخیر رسید [۳]. همزمان، بازار رمزارزها نیز سبزپوش شد و بیت‌کوین در واکنش به کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیک، بخشی از زیان‌های هفته‌های گذشته خود را جبران کرد. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که پایداری این روند به اجرای دقیق مفاد توافق در روزهای آینده بستگی دارد [۴].