2026'da ABD-İran İlişkileri: Trump Büyük Bir Anlaşma mı Peşinde?

Versay Mutabakatı; Trump Diplomasisinde Ani Bir Dönüş 17 Haziran 2026'da Donald Trump, Fransa'daki Versay Sarayı'nda düzenlenen G7 zirvesinin oturum aralarında İran ile 14 maddelik bir Mutabakat Zaptı (MoU) imzaladı; bu, dış politikasında bir dönüm noktası gibi görünüyor [1][5]. 2026 başlarında "12 Günlük Savaş" olarak bilinen kısa ama yoğun bir askeri çatışma döneminin ardından varılan bu anlaşma, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde derhal ve kalıcı bir ateşkes sağlanmasını içeriyor [4]. Trump, bu anlaşmayı İran'ın "kayıtsız şartsız teslimiyeti" olarak nitelendirdi, ancak analistler bunu maliyetli bir ekonomik çıkmazdan kurtulma çabası olarak görüyor [2][5].

Hürmüz Boğazı'nın Açılması ve Deniz Ablukasının Kaldırılması Bu mutabakatın en önemli başarılarından biri, Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe tamamen açılması ve ABD Donanması tarafından İran'a uygulanan deniz ablukasının kaldırılmasıdır [1][3]. Yayınlanan raporlara göre İran, bu stratejik su yolunda nakliye güvenliğini garanti etmeyi taahhüt etti ve buna karşılık Washington, İran petrol ve petrokimya ürünlerinin ihracatına yönelik kısıtlamaları hafifletti [3]. Bu hamle küresel petrol fiyatlarında derhal bir düşüşe ve uluslararası piyasalarda borsa endekslerinde artışa neden oldu [5]. Ayrıca, bölgesel ortakların katılımıyla İran için 300 milyar dolarlık bir yeniden inşa fonu oluşturulması tartışılıyor [1][4].

Washington ve Tel Aviv Arasındaki Çatlak Trump'ın bu yeni yaklaşımı, Amerika'nın uzun süreli müttefiki İsrail'den sert bir tepkiyle karşılaştı. "Hebergo" gibi medya kuruluşlarının raporları, Binyamin Netanyahu'nun bu anlaşmayı "stratejik bir hata" olarak gördüğünü ve bu müzakerelerde İsrail'in çıkarlarının göz ardı edildiğini iddia ettiğini gösteriyor [1]. Mutabakat metninde İran'ın balistik füze programına ve Hizbullah gibi vekil grupların faaliyetlerine değinilmemesi, Trump ile Netanyahu arasında benzeri görülmemiş bir gerginliğe yol açtı; öyle ki Trump, sosyal medyada kendisini eleştirenleri "aptal insanlar" olarak nitelendirdi [2][5].

İsviçre'de 60 Günlük Görev İlk mutabakat imzalanmış olsa da, her iki ülkeden üst düzey müzakereciler, nihai anlaşmanın teknik ayrıntılarını 60 günlük bir süre içinde taslak haline getirmek üzere İsviçre'de konuşlandırıldı [3][4]. Donald Trump geçtiğimiz günlerde sosyal medya platformunda yaptığı bir paylaşımda, İran'ın "nükleer dürüstlük" adını verdiği şeyi sağlamak için "en yüksek düzeyde nükleer denetimleri" kabul ettiğini duyurdu [2]. Ancak İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi, Tahran'ın diplomasiye hazır olmasına rağmen "İran ulusunun teknolojisinin ve iradesinin bombalanamayacağını" ve herhangi bir söz ihlalinin kararlı bir tepkiyle karşılanacağını vurguladı [3].