حمله گسترده آمریکا به ایران؛ تمجید اردوغان از «موضع قاطع» ترامپ

تشدید بی‌سابقه تنش‌ها در تنگه هرمز در ساعات اولیه ۸ ژوئیه ۲۰۲۶، منطقه خاورمیانه بار دیگر شاهد انفجارهای مهیبی بود. فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) رسماً اعلام کرد که در یک عملیات تلافی‌جویانه گسترده، بیش از ۸۰ هدف نظامی را در داخل خاک ایران هدف قرار داده است [1]. این حملات که بزرگترین موج عملیات نظامی در ماه‌های اخیر توصیف شده، شامل بمباران سیستم‌های پدافند هوایی، مراکز فرماندهی و کنترل، رادارهای ساحلی و بیش از ۶۰ قایق تندرو متعلق به سپاه پاسداران در نزدیکی تنگه هرمز بوده است [2]. گزارش‌های محلی از وقوع انفجارهای شدید در جزیره قشم، بندرعباس و سیریک حکایت دارند.

پایان آتش‌بس از زبان دونالد ترامپ این حملات درست زمانی آغاز شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، برای شرکت در اجلاس سران ناتو وارد آنکارا شده بود. ترامپ در بدو ورود به پایتخت ترکیه، در اظهاراتی تند و بی‌پرده اعلام کرد که توافق آتش‌بس موقت با ایران «به پایان رسیده است» [3]. وی رهبران ایران را «افرادی بیمار» توصیف کرد و مذاکره با آن‌ها را «اتلاف وقت» دانست. ترامپ تأکید کرد که ایالات متحده دیگر اجازه نخواهد داد امنیت کشتیرانی بین‌المللی در تنگه هرمز توسط نیروهای ایرانی به خطر بیفتد و لغو معافیت‌های تحریمی نفت ایران را نیز به عنوان بخشی از این فشار جدید اعلام کرد [2].

واکنش اردوغان؛ دیپلماسی در سایه بمباران نکته جنجال‌برانگیز این رویداد، واکنش رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه بود. در حالی که بمب‌افکن‌های آمریکایی در حال بازگشت از عملیات علیه همسایه شرقی ترکیه بودند، اردوغان در سخنرانی افتتاحیه اجلاس ناتو در آنکارا، به طور کامل از اشاره به این حملات خودداری کرد [4]. او در عوض، با لحنی صمیمانه از سیاست‌های دونالد ترامپ تمجید کرد و گفت: «من از موضع قاطعانه و پایداری که دوست من، جناب ترامپ، در قبال بحران ایران اتخاذ کرده است، صمیمانه قدردانی می‌کنم» [4]. این اظهارات در حالی بیان شد که رسانه‌های مستقل ترکیه، از جمله «سول خبر»، اردوغان را به «نادیده گرفتن عمدی» جنگ در مرزهای کشور متهم کردند.

حمایت ناتو و آمادگی برای پاسخ ایران مارک روته، دبیرکل ناتو، نیز در جریان این اجلاس از اقدامات نظامی ایالات متحده حمایت کرد و آن را برای حفاظت از آزادی ناوبری «کاملاً ضروری» دانست [3]. در همین حال، تهران با محکوم کردن این حملات، آن‌ها را نقض آشکار تفاهم‌نامه‌های قبلی خوانده و هشدار داده است که پاسخی «خردکننده» به این تجاوزات خواهد داد [1]. گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای ایرانی پیش از این به تأسیسات نظامی آمریکا در کویت و بحرین حملاتی را انجام داده‌اند که نشان‌دهنده گسترش احتمالی ابعاد جنگ در روزهای آینده است [2].