ABD-İran Gerilimi; Türkiye Ekonomisi Uçurumun Kenarında mı?

Basra Körfezi'ne ve Ankara Zirvesine Geri Dönen Savaş Gölgesi 10 Temmuz 2026 tarihinde Orta Doğu bölgesi bir kez daha gerilimlerin eşi benzeri görülmemiş bir şekilde tırmanmasına tanık oluyor. ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'daki NATO liderler zirvesi sırasında İran ile olan üç aylık kırılgan ateşkesin sona erdiğini duyurdu [2]. Bu açıklamalar, Hürmüz Boğazı'ndaki karşılıklı saldırılar ve ABD'nin İran kıyılarındaki mevzilere düzenlediği hava saldırılarının ardından geldi. Bu önemli uluslararası zirveye ev sahipliği yapan Türkiye, şimdi kendisini doğrudan ekonomik istikrarını hedef alan jeopolitik bir krizin merkezinde buluyor [4].

Petrol Şoku ve Ankara'nın Ticaret Dengesi Üzerindeki Baskı Bu gerilimin en acil sonuçlarından biri, küresel piyasalarda petrol fiyatlarının sıçraması oldu. Brent ham petrol fiyatının varil başına 80 dolar sınırını aşması, enerji odaklı Türkiye ekonomisi üzerinde ek bir baskı oluşturdu [4]. Uzmanlar, bu durumun devam etmesinin Türkiye'nin bütçe açığını ciddi şekilde artırabileceği konusunda uyarıyor. Türk sanayisinin yakıt ithalatına olan aşırı bağımlılığı göz önüne alındığında, Basra Körfezi transit yollarındaki herhangi bir aksama veya küresel fiyat artışı, yurt içindeki üretim maliyetlerini yükseltmekte ve enflasyonu körüklemektedir [1].

30 Milyar Dolarlık Ticaretin Akıbeti Belirsizlik İçinde Bu çatışmalardan sadece birkaç gün önce, İranlı ve Türk ticari yetkililer, 30 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmak amacıyla tercihli ticaret anlaşmasını serbest ticarete yükseltmek için İstanbul'da istişarelerde bulunmuşlardı [5]. Şimdi, petrol yaptırımlarının geri dönmesi ve ABD Hazinesi tarafından İran petrol satış lisanslarının iptal edilmesiyle, bu ekonomik vizyon ciddi bir tehditle karşı karşıya. İran'ı en önemli üç ticari ortağından biri olarak gören Türkiye, uluslararası yaptırımlara uyma baskısı ile ikili ticari ilişkileri sürdürme ihtiyacı arasında sıkışmış durumda [3].

Jeopolitik Fırtınanın Ortasında Türk Lirası Türk finans piyasaları ateşkesin sona erdiği haberlerine hızla tepki verdi. Son aylarda göreceli bir istikrar yaşayan Türk Lirası, bir kez daha satış baskısı altına girdi. Analistler, "bölgede savaş" algısının kısa vadeli sermaye çıkışına ve seyahat sezonunun zirvesinde turizm rezervlerinin azalmasına neden olduğuna inanıyor [1]. Trump Ankara'da Türkiye'den "harika bir müttefik" olarak bahsetse de, sahadaki gerçekler bu ittifakın Ankara için ekonomik maliyetlerinin arttığını gösteriyor [4].